Το κόστος της εμμονής

Αφιερωματικός μήνας στη λογοτεχνία του τρόμου & της φαντασίας...

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Όλοι κι όλες, ως άνθρωποι, μπορούμε να βρούμε την όποια τέρψη της ψυχής μέσα από ποικίλα πράγματα που μπορεί να διαφέρουν για τον καθέναν και την καθεμία από εμάς. Ας πάρουμε για παράδειγμα τα βιβλία. Εγώ αγαπώ για ποικίλους λόγους τα βιβλία που ''υπηρετούν'' τη λογοτεχνία του τρόμου και της φαντασίας. Κι από την άλλη, πιάνω τον εαυτό μου να φέρεται σαν μικρό παιδί κάθε φορά που τυγχάνει να ακούσω μία ιστορία/θρύλο που συνδέεται με τη γενικότερη λαογραφία της χώρας. Δύνασθε, λοιπόν, να διανοηθείτε το πόση θελκτική έξαψη γεννάται μέσα μου από ένα ''πάντρεμα'' του τρόμου με τα όποια λαογραφικά στοιχεία. Σαν να είναι μία εκ των πιο πιθανών/πειστικών/οικείων μορφών βίωσης του όποιου τρόμου και μεταφυσικού στοιχείου μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια της ζωής μου. 

Συνεχίζοντας, ακάθεκτη, αυτόν τον αφιερωματικό μήνα στην ανάγνωση/ανάδειξη βιβλίων της λογοτεχνίας του τρόμου και της φαντασίας, επιστρέφω με ένα μυθιστόρημα που ήρθε κι έκανε πραγματικότητα την ευχή μου να διαβάσω κάτι νέο που να ανήκει στο είδος του λαογραφικού τρόμου. Διότι, ο τρόμος μπορεί να αποτυπωθεί με πολλές μορφές πάνω στο χαρτί, αλλά θα μου επιτρέψετε τόσο ως αναγνώστρια όσο φύσει ως άνθρωπος να ''τρέφω'' μία παραπάνω ''αδυναμία'' προς την εν λόγω κατηγορία βιβλίων δίχως να υποτιμώ κανένα άλλο έργο. Ο λόγος, λοιπόν, για το μυθιστόρημα του συγγραφέα Δημήτρη Μάστορα, με τίτλο ''Το κόστος της εμμονής'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λυκόφως.

''Το κόστος της εμμονής'', όπως προείπα ο τίτλος του βιβλίου και θεωρώ ότι όλοι οι άνθρωποι είτε σε μεγαλύτερο είτε σε μικρότερο βαθμό, φανερά/αφανέρωτα, έχουμε κάποιες ''εμμονές'' οι οποίες μπορεί να ορίζουν τη σκέψη και τη στάση ζωής μας, όπως και τον τρόπο που μπορεί να συμπεριφερόμαστε και να κρίνουμε τα πάντα γύρω μας. Εμμονές -εντός κι εκτός εισαγωγικών- που δύνανται να μη φέρουν πάντα ένα θετικό πρόσημο, αλλά το κόστος από την απόλυτη ''προσήλωσή'' μας προς εκείνες να έχει και το ανάλογο δυσβάσταχτο, πολλές φορές, αποτέλεσμα. Αφού, όπως λέει και η γνωστή εκκλησιαστική ρήση από την Ορθόδοξη παράδοση ''Ουκ έστιν άνθρωπος, ος ζήσεται και ούχ αμαρτήσει". Διότι, αν το καλοσκεφτούμε, και η εμμονή μπορεί να είναι μία αλλιώτικου είδους αμαρτία... Το θέμα, όμως, είναι ποιος/α αντέχει να ζήσει κάτω από το βάρος των όποιων τύψεων αυτής...

''Όταν τέσσερις φίλοι ναύλωσαν ένα ιστιοπλοϊκό για τις διακοπές τους στους Παξούς, δεν φαντάζονταν πως θα βρίσκονταν στο επίκεντρο μιας σκοτεινής αναζήτησης με ρίζες σε ξεχασμένες ιστορίες κουρσάρων, λαθρεμπόρων και θρύλων του 16ου αιώνα.

Καθώς ο θρύλος για το χρυσάφι του περιβόητου κουρσάρου Τουργκούτ μπλέκεται με την ιστορία του βρικόλακα των Παξών, η παρέα παγιδεύεται ανάμεσα στη λογική και στο αδιανόητο. Οι διακοπές εξελίσσονται σε αγώνα για την επιβίωση και σε κάθοδο προς μια αλήθεια πολύ παλαιότερη και πιο σκοτεινή απ’ όσο μπορούν να αντέξουν.

Γιατί το αληθινό τέρας ίσως να μην είναι εκείνο που αρνήθηκε να πεθάνει. Ίσως να είναι ο άνθρωπος που ξέχασε γιατί άξιζε να ζει." (Από το οπισθόφυλλο)

Ο συγγραφέας παίρνει έμπνευση από παλαιούς λαογραφικούς θρύλους των Παξών και τους ενισχύει με την πρέπουσα δόση μυστηρίου, περιπέτειας και τρόμου. Αν και για τους/τις περισσότερους/ες οι καλοκαιρινές διακοπές μοιάζουν ως όνειρο πλημμυρισμένο από ξεγνοιασιά, ήλιο, μπάνια στη θάλασσα κι άλλες όμορφες εμπειρίες είτε με φιλικά πρόσωπα είτε με το ταίρι τους, το μόνο σίγουρο είναι πώς ένα εφιαλτικό σενάριο φαντάζει αδύνατο να έρθει και να ''σκάσει'' με εκκωφαντικό τρόπο όλη αυτήν την ονειροπόληση. Κι όμως, να που μπορεί να συμβεί και τότε θα πρέπει να βρουν το σθένος κι όλη την ψυχική δύναμη για να τα βγάλουν πέρα. Γιατί πώς να το κάνουμε; Μπορεί η λαογραφία να ''θρέφει'' τους όποιους θρύλους που έχουν προκύψει είτε από φόβο είτε περισσότερο από την έλλειψη στοιχειώδους παιδείας από μερίδα των ανθρώπων του παρελθόντος, μα δεν παύει να γίνεται πηγή προσέλκυσης του ενδιαφέροντος όχι μόνο εκείνων που φέρουν έναν σεβασμό και νοιάξιμο μαζί με το αγνό ενδιαφέρον ως προς τη διάσωσή των, αλλά κι εκείνων που την εποφθαλμιούν προς εξυπηρέτηση των ιδίων συμφερόντων (βλπ. αναζήτηση πιθανών χαμένων θησαυρών κλπ.).

Η εξιστόρηση των γεγονότων φαίνεται εξ αρχής ότι δεν πρόκειται να μας αφήσει να ''πέσουμε'' σε καμία συναισθηματική ανάπαυλα. Αντιθέτως, ο συγγραφέας ''χτίζει'' μία ιστορία όπου η συνεχόμενη δράση και η περιπέτεια έρχονται να συμμαχήσουν με τον όποιον λαογραφικό τρόμο και να μας οδηγήσουν -μαζί με τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν μέσα σε εκείνη- σε ένα ανθρωποκυνηγητό με φόντο ένα από τα πιο όμορφα μέρη της χώρας. Κάθε δράση φέρνει την όποια αντίδραση και κάθε πρόσωπο είναι εκεί ώστε να προσφέρει με την παρουσία του αυτό που πρέπει ώστε να έχουμε μία πλήρη εικόνα των γεγονότων. Η αγωνία μαζί με τις όποιες ανατροπές κι αποκαλύψεις έχουν το δικό τους μερίδιο στην ενίσχυση των όποιων αισθήσεών μας, όπως και να βγούμε σώοι/ες τόσο σωματικά όσο και ψυχικά...

Αγάπησα τον τρόπο με τον οποίο ο συγγραφέας διατηρεί τις ισορροπίες μέσα σε όλη την υπερβολή της μυθοπλασίας και της λαογραφίας, όπως και το πώς εστιάζει να μας δείξει το ότι όλοι κι όλες μπορεί να ξεχάσουμε -έστω και για λίγο- κατά τη διάρκεια της ζωής μας ότι είμαστε απλοί άνθρωποι και ότι η επί τούτου εμμονική μας στάση γύρω από την εξουσία και τη δύναμη και την επιβολή των δικών μας θέλω πάνω στους άλλους ανθρώπους μόνο αρνητικά αποτελέσματα μπορεί να φέρει. Και να θυμάστε, η αμφιβολία μπορεί να έχει δύο όψεις με το ανάλογο αντίκτυπο...

Το βιβλίο ολοκληρώνεται με τον πρέποντα τρόπο ώστε να επέλθει τόσο η λύτρωση των προσώπων κι η όποια αποκατάσταση των όσων συνέβησαν στο παρελθόν και στο παρόν όσο και να μείνουν ως παράδειγμα προς αποφυγή τα όσα διαδραματίστηκαν με μία έξυπνη δόση υπόνοιας για το τί μέλλει γενέσθαι στο μέλλον ( ; )... Ή τουλάχιστον, αυτή η αιωρούμενη αίσθηση έμεινε στη σκέψη μου για να της επιτρέπει να πλάσει τα δικά της σενάρια. Όπως και να έχει, μιλάμε για ένα αρκετά καλοδουλεμένο βιβλίο που με ικανοποίησε σε έναν σεβαστό βαθμό και μου υπενθύμισε με ιντριγκαδόρικο τρόπο όλους εκείνους τους λόγους που πρωταγάπησα -κι εξακολουθώ να το κάνω- τη λαογραφία και τον τρόμο. Εάν σας κίνησε το ενδιαφέρον, δεν έχετε παρά να το αναζητήσετε κι εσείς.

Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λυκόφως.

Υ.Γ. Και για να μην ξεχνιόμαστε! Η ανοιχτή πρόσκληση προς τους/τις εγχώριους/ες συγγραφείς του τρόμου, της φαντασίας και των παρακλαδιών αυτών ισχύει για όλον τον μήνα Οκτώβρη! Οπότε, είμαι στη διάθεσή σας!