Συνέντευξη με τη συγγραφέα Μαρία Γρηγοροπούλου

Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Σημερινή μου καλεσμένη στη στήλη των συνεντεύξεων η συγγραφέας Μαρία Γρηγοροπούλου. Την ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο και τις απαντήσεις της. Από τις εκδόσεις Μελτέμι κυκλοφορούν τα βιβλία της, με τίτλους ''Ο γάιδαρος που ήθελε να γίνει τροχονόμος" & ''Ο ρακοσυλλέκτης της αγάπης". Της εύχομαι να είναι καλοτάξιδα. Για όσους/ες επιθυμούν να τα διαβάσουν, μπορούν να τα προμηθευτούν είτε από το επίσημο site του εκδοτικού, είτε από κάποιο βιβλιοπωλείο. Πάμε να δούμε τι μοιράστηκε μαζί μας...

ΕΡΩΤΗΣΗ 1: Τί σας οδήγησε στη συγγραφή παιδικών βιβλίων;

Μ.Γ. Η συγγραφή με ακολουθεί όλα τα χρόνια της ζωής μου. Θυμάμαι να καταπιάνομαι με τη συγγραφή μικρών ιστοριών και ποιημάτων από μικρή ηλικία. Ωστόσο, η συγγραφή παιδικών βιβλίων προέκυψε τα τελευταία χρόνια διότι αναζητούσα έναν ακόμη τρόπο επικοινωνίας και επαφής με τα παιδιά. Ως εκπαιδευτικός και μητέρα δύο μικρών παιδιών θεωρώ χρέος μου, αλλά και ευχαρίστησή μου, να προσφέρω στα παιδιά έναν δικό τους ασφαλή κόσμο γεμάτο φαντασία, χρώμα και συναισθήματα, βοηθώντας τα να αγαπήσουν το βιβλίο και να ανακαλύψουν τη μαγεία της ανάγνωσης από μικρή ηλικία.

ΕΡΩΤΗΣΗ 2: Από τις εκδόσεις Μελτέμι κυκλοφορούν τα παιδικά σας βιβλία, με τίτλους ''Ο

γάιδαρος που ήθελε να γίνει τροχονόμος" & ''Ο ρακοσυλλέκτης της αγάπης". Να είναι καλοτάξιδα! Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια γι'αυτά;

Μ.Γ. Σας ευχαριστώ θερμά.

Πρόκειται για δύο ιστορίες που αγαπώ πολύ και αισθάνομαι πως έχω βάλει ένα κομμάτι από τον εαυτό μου στους κεντρικούς ήρωες.

Το “Ο γάιδαρος που ήθελε να γίνει τροχονόμος” είναι μια έμμετρη ιστορία με χιουμοριστική διάθεση,

που ακολουθεί τον γάιδαρο Λευτέρη ο οποίος εκπαιδεύεται για να γίνει τροχονόμος. Στην προσπάθειά του αυτή έρχεται αντιμέτωπος με αρκετά ευτράπελα αλλά και δυσκολίες. Στόχος του βιβλίου είναι να βοηθήσει τα μικρά παιδιά να εξοικειωθούν με τις βασικές αρχές του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αλλά πρωτίστως να τονίσει τη σημασία του σεβασμού στην καθημερινή μας ζωή.

“Ο ρακοσυλλέκτης της αγάπης” είναι η ιστορία του Μπάρναμπι, ενός ρακένδυτου, μυστηριώδους άνδρα, ο οποίος με τη βοήθεια του ανθρωπόμορφου γάτου Μορτζ, αναζητά στους κάδους απορριμμάτων την αγάπη που οι άνθρωποι έχουν λησμονήσει. Φαντάστηκα και τοποθέτησα τους ήρωές μου σε ένα υπόβαθρο που θυμίζει βικτωριανή εποχή, γεμάτο μυστήριο. Στο βιβλίο αυτό θίγονται ζητήματα όπως η αλληλεγγύη, ο σεβασμός στη ζωή, η αγάπη προς τα ζώα, η φροντίδα των ηλικιωμένων, καθώς επίσης οι ανθρώπινες σχέσεις και η φθορά τους. Κλείνει, ωστόσο, η ιστορία με αισιόδοξα μηνύματα για την αγάπη που δεν ξεχνά, που επουλώνει τις πληγές και δεν εγκαταλείπει.

Θα ήθελα να προσθέσω εδώ ότι οι κόσμοι που φαντάζομαι και οι ήρωες που πλάθω αποτυπώνονται με απόλυτη αρμονία μέσα από την υπέροχη εικονογράφηση που επιμελείται ο σύζυγός μου, Χρήστος Λιάπας.

ΕΡΩΤΗΣΗ 3: Τί μπορεί να είναι πηγή έμπνευσης για εσάς; Πόσο χρόνο μπορεί να χρειαστείτε για

να ολοκληρώσετε τη συγγραφή ενός παραμυθιού;

Μ.Γ. Η καθημερινή μου επαφή με τα παιδιά όλα αυτά τα χρόνια αποτελεί την κυριότερη πηγή έμπνευσης για εμένα. Με εμπνέουν εικόνες της καθημερινότητας, ατάκες ή έξυπνα αστεία που ανταλλάσσουμε με τους μαθητές μου στην τάξη, αλλά και οι στιγμές με τα δικά μου παιδιά στο σπίτι. Αν υπάρχει κάτι που θεωρώ πραγματικά ιερό στη ζωή μου, αυτό είναι το παιδί. Είναι καθήκον όλων μας να προσφέρουμε ό,τι καλύτερο έχουμε στα παιδιά· τους το χρωστάμε. Να τα κρατήσουμε ασφαλή, χαρούμενα και γεμάτα όνειρα. Έχοντας, λοιπόν, πάντα στο νου μου το παιδί, προσπαθώ να κρατήσω ζωντανή την ελπίδα μέσα από τις ιστορίες μου.

Όσον αφορά τον χρόνο ολοκλήρωσης ενός παραμυθιού, αυτός ποικίλλει. Κάποιες ιστορίες ξεκινούν και δεν τελειώνουν ποτέ. Κάποιες άλλες γεννιούνται αβίαστα. Σίγουρα, όμως, γυρίζω ξανά και ξανά στα γραπτά μου, γράφω, σβήνω, διορθώνω, και μόνο όταν νιώσω πως οι ήρωές μου έχουν ωριμάσει αρκετά και η ιστορία έχει βρει τον ρυθμό της, προχωρούμε στο στάδιο της έκδοσης.

ΕΡΩΤΗΣΗ 4: Τί θα επιθυμούσατε να “κοινωνήσετε’’ στα μικρά παιδιά μέσα από τις ιστορίες των βιβλίων σας;

Μ.Γ. Αρχικά, αυτό που επιθυμώ πάνω απ' όλα είναι οι ιστορίες μου να είναι ψυχαγωγικές. Δεν γράφω πάντα με την πρόθεση να επικοινωνήσω κάποιο συγκεκριμένο μήνυμα, καθώς δεν μου αρέσει το διδακτικό ύφος. Θέλω η ανάγνωση να είναι απόλαυση και χαρά για τα παιδιά, όχι ένα ακόμα κήρυγμα από κάποιον που θεωρεί ότι ξέρει περισσότερα από αυτά.

Ωστόσο, τα μηνύματα έρχονται αβίαστα, οργανικά, μαζί με το χτίσιμο της ιστορίας. Αναδύονται μέσα

από τους χαρακτήρες όλα όσα πρεσβεύω και θεωρώ σημαντικά: ο σεβασμός στη ζωή σε όλες τις μορφές της, η αλληλεγγύη, η αποδοχή του διαφορετικού, η αγάπη για το περιβάλλον, η ενσυναίσθηση. Έναν τέτοιο κόσμο οραματίζομαι και από τα παιδιά ξεκινώ να σπέρνω τους σπόρους του: έναν κόσμο αγάπης, αποδοχής, φροντίδας, δικαιοσύνης και ασφάλειας για όλους.

ΕΡΩΤΗΣΗ 5: Τα παραμύθια θεωρείτε ότι προορίζονται μόνο για παιδιά, ή, και για εμάς τους/τις μεγαλύτερους/ες;

Μ.Γ. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική ερώτηση και χαίρομαι πάντα όταν μου τη θέτουν.

Ξεκάθαρα απευθύνομαι στα παιδιά, που είναι ό,τι πιο πολύτιμο κι ελπιδοφόρο έχουμε ως κοινωνία.

Όμως, ας έχουμε πάντα κατά νου ότι όλοι κρύβουμε ένα παιδί μέσα μας. Ένα παιδί που περιμένει να φροντιστεί, να ακουστεί με σεβασμό και αγάπη, να νιώσει ασφάλεια και αποδοχή. Έτσι δεν είναι; Κάποιοι το κρύβουμε πιο καλά, ενώ άλλοι το αφήνουμε που και που να βγαίνει και να παίζει στην αυλή.

Αναδιατυπώνω, λοιπόν, και λέω πως τα βιβλία μου απευθύνονται σε παιδιά, μικρά και μεγάλα!

ΕΡΩΤΗΣΗ 6: Άραγε, μπορούν τα βιβλία και κατ'επέκταση οι ιστορίες αυτών να μας δώσουν ένα μέρος των απαντήσεων που ψάχνουμε σε ό,τι μπορεί να μας προβληματίζει;

Μ.Γ. Προσωπικά, περνώ ένα μεγάλο μέρος της ζωής μου συντροφιά με τα βιβλία, καθώς νιώθω πως σε αυτά βρίσκω πάντα ένα απάγκιο, ένα καταφύγιο.

Τα βιβλία μεταφέρουν μεγάλες αλήθειες. Αισθάνομαι πως κάθε φορά που ανοίγει ένα βιβλίο, κάπου,

κάποιο εμπόδιο γκρεμίζεται. Μας ταξιδεύουν στον χρόνο, στον χώρο, σε διαφορετικές νοοτροπίες και αντιλήψεις. Όλα αυτά μας προσφέρουν μια νέα οπτική γωνία, μια νέα διάσταση σε όσα μας προβληματίζουν· μια παρηγοριά κι ένα έναυσμα για να ανακαλύψουμε τις απαντήσεις μέσα μας.

Επομένως ναι, θεωρώ πως στα βιβλία βρίσκονται οι απαντήσεις που ψάχνουμε, ή, πιο σωστά, στην

αλληλεπίδραση που έχουν αυτά με τον εσωτερικό μας κόσμο. Αν και, καμιά φορά, η μεγαλύτερη

ανακούφιση που μας προσφέρουν είναι η διαπίστωση πως δεν χρειάζεται όλα να απαντηθούν, ούτε όλα τα προβλήματα να λυθούν.

ΕΡΩΤΗΣΗ 7: Πώς ένα παραμύθι δύναται να αναπτύξει την κριτική ικανότητα και σκέψη των

παιδιών;

Μ.Γ. Αρχικά, αισθάνομαι την ανάγκη να τονίσω τη σημασία της επαφής των παιδιών με τη γλώσσα, το κατεξοχήν εργαλείο που ενεργοποιεί τη σκέψη. Σε μια εποχή που ο λόγος συχνά φτωχαίνει μέσα από σύντομα, ψηφιακά μηνύματα και την κυριαρχία της οθόνης, επιμένω, ως εκπαιδευτικός αλλά και ως μητέρα, πως το βιβλίο αποτελεί την πιο ουσιαστική τροφή για τον εγκέφαλο και την κριτική σκέψη του παιδιού.

Το παραμύθι δεν δίνει έτοιμες λύσεις αλλά προσκαλεί το παιδί να γίνει ενεργός παρατηρητής. Μέσα από την πλοκή, το φέρνει αντιμέτωπο με διλήμματα, το καλεί να ζυγίσει τις επιλογές των χαρακτήρων, να ταυτιστεί, να διαφωνήσει, να αναρωτηθεί. Εδώ ακριβώς θεμελιώνεται η κριτική σκέψη: στην αμφισβήτηση, τη σύγκριση, την πρόβλεψη και την ανεξάρτητη συμπερασματική ικανότητα.

Επιπλέον, η εικονογράφηση στα παιδικά βιβλία δεν είναι απλό διακοσμητικό στοιχείο, αλλά οργανικό μέρος της αφήγησης. Η εικόνα λέει τη δική της ιστορία, φωτίζει τις σιωπές του κειμένου και κρύβει μικρούς συμβολισμούς. Μαθαίνοντας να “διαβάζει” την εικόνα, το παιδί οξύνει την οπτική του αντίληψη, διευρύνει τους ορίζοντές του και εκπαιδεύεται να αποκωδικοποιεί την πραγματικότητα πολυεπίπεδα.

ΕΡΩΤΗΣΗ 8: Είναι, τελικά, τα παιδιά οι πιο αυστηροί κριτές και το πιο απαιτητικό κοινό;

Μ.Γ. Θα σας απαντήσω μέσα από την καθημερινή μου εμπειρία με τα παιδιά: η ειλικρίνειά τους είναι

αφοπλιστική!

Πόσες φορές μου έχουν πει οι μαθητές μου στην τάξη, με την πιο αθώα διάθεση: “Κυρία, τα μαλλιά σας δεν είναι ωραία σήμερα!”. Τα παιδιά εκφράζουν πάντα αυτό που νιώθουν και βλέπουν, με μια αυθόρμητη ευθύτητα που είναι απόλυτα συνυφασμένη με την παιδική τους φύση. Στον κόσμο τους δεν υπάρχει προσποίηση, υπάρχει μόνο η αυθεντική, καθαρή τους αλήθεια.

Επομένως, ναι, είναι οι πιο απαιτητικοί και αυστηροί κριτές, αλλά η κριτική τους είναι πάντα

απαλλαγμένη από σκοπιμότητες, βγαλμένη μέσα από την απόλυτη αγνότητα της ψυχής τους. Τα παιδιά μιλάνε με τα μάτια. Και, όπως λέει κι ο στίχος: «Πώς να κρυφτείς απ' τα παιδιά; Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα...».

ΕΡΩΤΗΣΗ 9: Τί θα συμβουλεύατε τους νέους συγγραφείς που επιθυμούν να γράψουν βιβλία για παιδιά;

Μ.Γ. Αν είμαι σε θέση να δώσω μια συμβουλή στους νέους συγγραφείς, θα τους έλεγα απλώς: “Συνεχίστε να γράφετε! Όσο μπορείτε και όσο το επιθυμείτε”.

Η συγγραφή είναι πάνω απ’ όλα μια εσωτερική ανάγκη. Καμία ιστορία δεν ξεκινά με την προοπτική να εκδοθεί ή να φτάσει σε ένα ευρύ κοινό αλλά γεννιέται από την ανάγκη του συγγραφέα να εκφραστεί, ακόμη κι αν ο μοναδικός αναγνώστης είναι ο ίδιος του ο εαυτός ή το παιδί που κρύβει μέσα του, που λέγαμε πιο πριν.

Παράλληλα, όμως, μην ξεχνάμε πως τα παιδιά διψούν για ιστορίες. Το βλέπω καθημερινά, τόσο στην τάξη με τους μαθητές μου όσο και στο σπίτι με τα δικά μου παιδιά, όταν μου ζητούν πριν κοιμηθούν να τους αφηγηθώ κάτι φανταστικό. Αυτή η λαχτάρα τους είναι η μεγαλύτερη επιβεβαίωση πως πρέπει και αξίζει να συνεχίζουμε να γράφουμε.

Κι όσο για την έκδοση, υπάρχουν εκδοτικοί οίκοι, ή καλύτερα, αληθινές “εκδοτικές οικογένειες”, με

ανθρώπους πρόθυμους να αγκαλιάσουν ένα έργο με αγάπη, φροντίδα και σεβασμό, όπως του αξίζει, ώστε κάθε ιστορία να βρει τελικά τον δρόμο της για να φτάσει εκεί ακριβώς που πρέπει.

ΕΡΩΤΗΣΗ 10: Τέλος, θα μπορούσατε να μοιραστείτε μαζί μας κάποια από τα μελλοντικά σαςσυγγραφικά σχέδια;

Μ.Γ. Θα προσπαθήσω να είμαι φειδωλή, γιατί τα σχέδιά μου είναι πολλά, αλλά δεν ξέρω πόσα θα καταφέρω τελικά να πραγματοποιήσω, καθώς είμαι μια εργαζόμενη μαμά με παιδιά μικρής ηλικίας. Έτσι, θα προτιμήσω να μιλήσω για όσα εύχομαι να γίνουν πραγματικότητα στο κοντινό μέλλον.

Έχω ήδη ολοκληρώσει το δεύτερο βιβλίο της σειράς “Οι περιπέτειες του γάιδαρου Λευτέρη”, που

ξεκίνησε με το βιβλίο “Ο γάιδαρος που ήθελε να γίνει τροχονόμος”. Αυτή τη φορά, ο Λευτέρης

μεταφέρεται σε ένα καλοκαιρινό σκηνικό και επιχειρεί να γίνει ναυαγοσώστης! Η ιστορία έχει

ολοκληρωθεί και βρίσκεται πλέον στο στάδιο της εικονογράφησης. Ο Λευτέρης έχει ακόμη πολλές

περιπέτειες να ζήσει, καθώς αρκετές ιστορίες του περιμένουν ήδη στο συρτάρι μου. Και, φυσικά, η

φαντασία μου εξακολουθεί να γεννά νέους ήρωες, που διεκδικούν κι αυτοί τη θέση τους στις σελίδες ενός βιβλίου.

Παράλληλα, αρκετοί αναγνώστες μού έχουν ζητήσει τη συνέχεια του “Ρακοσυλλέκτη της αγάπης”, ενός βιβλίου που έχει συγκινήσει πολύ και σκέφτομαι πως, πιθανόν, ο ήρωας αυτός δεν έχει τελειώσει ακόμη την πορεία του.

Προς το παρόν, όμως, θα επικεντρωθώ στον γάιδαρο Λευτέρη και στο νέο του καλοκαιρινό επάγγελμα. Και βλέπουμε!

Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω τις εκδόσεις Μελτέμι και ολόκληρη τη δημιουργική τους ομάδα. Όπως ανέφερα και προηγουμένως, νιώθω πως ανήκω σε μια μεγάλη εκδοτική οικογένεια, που αγκάλιασε με αγάπη και σεβασμό εμένα, τον σύζυγό μου και εικονογράφο των βιβλίων μου Χρήστο Λιάπα, αλλά και τους ήρωές μας. Μας έδωσαν βήμα και μας έδειξαν εμπιστοσύνη, ενώ η δική τους στάση απέναντι στο βιβλίο εμπνέει και τη δική μας εμπιστοσύνη. Είναι χαρά να συνεργάζεσαι με ανθρώπους που αντιμετωπίζουν το βιβλίο με τόσο μεράκι, που παραμένουν φωτεινοί και που πορεύονται με αξίες και ιδανικά τα οποία βρίσκονται κοντά και στη δική μου φιλοσοφία.

Τους ευχαριστώ θερμά για αυτή τη συνεργασία και για όσα έχουμε ακόμη να δημιουργήσουμε μαζί.

Ευχαριστώ κι εσάς για την φιλοξενία, κα.Γανίτη, ήταν μεγάλη τιμή και χαρά για εμένα να μοιραστώ μαζί σας λίγα λόγια για τον κόσμο των βιβλίων μου.

Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας και τις απαντήσεις σας.

Με εκτίμηση, Κυριακή Γανίτη από το blog Dominica Amat