Ράβε ξήλωνε

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Αγαπώ αυτήν την ιδιαιτερότητα την οποία μπορεί να εκπέμπουν κάποια βιβλία. Αυτήν την ανάγκη να υποκύψεις στον πειρασμό να τα διαβάσεις και δεύτερη κι αν χρειαστεί και τρίτη φορά -αφού ήδη τα έχεις διαβάσει για πρώτη φορά- και να ''σκάψεις'' όλο και πιο βαθειά μέσα στις σελίδες τους για να ''ανακαλύψεις'' όχι απαραιτήτως τους υλικούς χαμένους θησαυρούς, αλλά εκείνα που υπάρχουν πίσω από τις λέξεις και σε προ(σ)καλούν να τα αντικρίσεις. Μα μήπως όλο αυτό είναι μία πλάνη του νου, ή, το βιβλίο και το γενικότερο κλίμα που επικρατεί σε αυτό μας κάνει να ''υφάνουμε'' άλλα πιο ιντριγκαδόρικα σενάρια με τη σκέψη μας;

Σήμερα επέλεξα να ξεφύγω από τις όποιες συνηθισμένες μου αναγνωστικές προτιμήσεις και να στραφώ προς μία νουβέλα που κάθε άλλο παρά αναμενόμενη θα μπορούσα να τη χαρακτηρίσω. Ο λόγος για το μυθιστόρημα της συγγραφέως Σίγκρουν Πάλσντοτιρ (Sigrún Pálsdóttir), με τίτλο ''Ράβε ξήλωνε" (Delluferðin), το οποίο κυκλοφορεί στη χώρα μας από τις εκδόσεις Βακχικόν, σε μετάφραση από την κυρία Μαριάννα Αβούρη.

Δεν ξέρω για εσάς, αλλά εγώ ακούγοντας τον τίτλο ''Ράβε ξήλωνε'' κι αυτήν την εικόνα που κοσμεί το εξώφυλλο του βιβλίου -εντάξει, είμαι και λίγο, ως άνθρωπος, χρόνος ανάποδος μήνες δεκατρείς!- τα γρανάζια του μυαλού μου πήραν τη δική τους πρωτοβουλία κι έκαναν περίεργες σκέψεις και συνειρμούς. Από τη μία μεριά σκέφτηκα τον στίχο ''Κόκκινη κλωστή δεμένη, στην ανέμη τυλιγμένη, δώσε κλώτσο να γυρίσει, παραμύθι ν' αρχινίσει", μόνο που εδώ δε θα ξεκινούσε η αφήγηση από ένα κλασικό παραμύθι, μα μία ιστορία που ουσιαστικά θα ''ξήλωνε'' πεποιθήσεις από το όποιο επιβεβλημένο ''φαίνεσθαι'' των όποιων ταμπελών συνοδεύουν αυτές, αφήνοντας έτσι εκτεθειμένο το όποιο πραγματικό ''είναι''... ΄

Κι από την άλλη, αυτό το υπόλευκο φόρεμα του εξωφύλλου που μοιάζει σαν ένα αυστηρό νυφικό και συμβολίζει την όποια αγνότητα σε συνδυασμό με την όποια καταπίεση μπορεί να υφίσταντο οι γυναίκες μίας άλλης εποχής σε όλα τα επίπεδα κι αρχίζει να ξηλώνεται σταδιακά με την κόκκινη κλωστή να κάνει την εμφάνισή της σαν τη θυσία του όποιου αίματος για να μπορέσει η γυναίκα να διεκδικήσει τη θέση και τα δικαιώματά της σε έναν κόσμο καθόλου φιλικά προσκείμενο προς εκείνο, μπορώ να πω ότι με είχαν προκαταβάλει με έναν ιδιαίτερο τρόπο, προτού καν να έχω ξεκινήσει την ανάγνωση. Κι επειδή ούτε άλλη αναβολή έπαιρνε ούτε και θα λάμβανα απαντήσεις στα όποια ερωτήματά μου, άρχισα την ανάγνωση.

''Πώς ένα κειμήλιο γίνεται ανεκτίμητος θησαυρός;

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Σιγκουρλίνα βρίσκεται σε δεινή θέση. Ορφανή από μητέρα, μεγαλώνει πλάι σε έναν εκκεντρικό πατέρα που έχει την απαίτηση να αφιερώσει τη ζωή της βοηθώντας τον να καταγράψει ισλανδικά αρχαιολογικά ευρήματα. Όμως, η Σιγκουρλίνα ονειρεύεται μόρφωση και περιπέτεια. Έπειτα από μια οδυνηρή εμπειρία, αποφασίζει να πάρει τη ζωή στα χέρια της. Το σκάει από το Ρέικιαβικ παίρνοντας μαζί της ένα ιστορικό κειμήλιο από τη συλλογή του πατέρα της. Μέσα από μια σειρά απίστευτων γεγονότων, το πολύτιμο αντικείμενο παρουσιάζεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, ενώ οι αρχές της Ισλανδίας ξεκινούν έρευνα για την κλοπή του." (Από το οπισθόφυλλο)

Αν και χρειάστηκε να περάσουν κάποιες σελίδες ώστε να μπορέσω να προσαρμοστώ τόσο στον τρόπο γραφής της συγγραφέως που διαφέρει κατά πολύ από το ύφος των πιο μεσόγειων συγγραφέων (εγχώριων και μη) όσο και στην ιστορία, μπορώ να πω ότι δικαιώθηκα ως προς την αρχική μου σκέψη ότι δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο μυθιστόρημα. Αλλά ένα βιβλίο απαιτητικό και αρκετά στιβαρό από άποψη για την τροφή για σκέψη που μας προσφέρει. Μέσα από την όποια κωμικοτραγική του υπόθεση, το σκωπτικό κι εύστοχο χιούμορ της συγγραφέως, την έμφαση στην κεντρική πρωταγωνίστρια (ίσως να ήθελα να δοθεί λίγο περισσότερο βάρος και στα λοιπά πρόσωπα), όπως και στον τρόπο που η συγγραφέας εστιάζει και αναδεικνύει τις πτυχές της ανθρώπινης φύσης και ψυχής, το βιβλίο και πιο συγκεκριμένα το νόημά του αναφέρεται στον τρόπο που υπάρχουν εκείνοι/ες που εκμεταλλεύονται ό,τι σχετίζεται με την πολιτισμική/πολιτιστική κληρονομιά του κάθε τόπου, το πώς η διαφύλαξή των δεν είναι και τόσο αξιόπιστη όσο διατείνονται, καθώς και το πώς η μοίρα και τα όποια τυχαία γεγονότα επηρεάζουν όχι μόνο τις δικές μας ζωές, αλλά και τον ρου της ιστορίας με τις όποιες συνέπειες.

Ιστορία, πολιτισμός, παγιωμένες αντιλήψεις, όπως και αρκετή δόση μυθοπλασίας έρχονται και ενώνονται με έναν τρόπο παντελώς φυσικό κι ανεπιτήδευτο προσφέροντάς μας ένα αλλιώτικο μυθιστόρημα με έντονο τον ορθό κοινωνικό προβληματισμό αναφορικά με τα όσα σχετίζονται με εμάς είτε με έμμεσο είτε με άμεσο τρόπο...

Καλή ανάγνωση!

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.