Ανατομία ενός εγκλήματος

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Εάν θα μπορούσα να υπάρξω φοιτήτρια της ιατρικής σχολής, ένα μάθημα θεωρώ ότι θα με γοήτευε όσο άλλο! Κι αυτό θα ήταν το μάθημα της ανατομίας, όπου εκεί θα μπορούσα να λάβω όλες τις χρήσιμες και απαραίτητες γνώσεις γύρω από το ανθρώπινο σώμα και τη δομή του τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. Σαν να είχα μπροστά μου ένα ιδιότυπο ''παζλ'' όπου κάθε κομμάτι -εν προκειμένω όργανο, φλέβα, αρτηρία, κλπ.- θα είχε όχι μόνο μία συγκεκριμένη θέση και ρόλο, μα θα καθόριζε και την ομαλή λειτουργία και υγεία του οργανισμού και του σώματος, καθώς και το πώς μία λάθος κίνηση θα μπορούσε να ταράξει, ανεπανόρθωτα, όλη αυτήν την εύθραυστη ισορροπία... Και σίγουρα θα αναρωτιέστε τί σχέση μπορεί να έχει όλο αυτό με το βιβλίο που διάβασα και σας παρουσιάζω. Υπομονή και θα καταλάβετε στην πορεία...

Δεν έχω κρύψει ποτέ ότι έχω μία πολύ μικρή αναγνωστική εμπειρία αναφορικά με τα βιβλία που υπηρετούν το είδος του δικαστικού θρίλερ. Παρ'όλ'αυτά, νιώθω πολύ ευγνώμων, κάθε φορά, που φτάνει στα χέρια μου ένα ανάλογο έργο. Διάβασα και σας μιλώ για το μυθιστόρημα της συγγραφέως Jo Murray (Τζο Μάρεϊ), με τίτλο ''Ανατομία ενός εγκλήματος" (Dissection of a Murder), το οποίο κυκλοφορεί στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μίνωας, σε μετάφραση από τον κύριο Βαγγέλη Γιαννίση. Άραγε, τί μπορεί να υποδήλωνε αυτή η ''Ανατομία ενός εγκλήματος''; Προφανώς και το θρίλερ είχε, ήδη, αρχίσει κι εμείς οφείλαμε να ακολουθούμε τα όποια στοιχεία για την επίλυσή του...

Είναι γεγονός ότι τα δικαστικά θρίλερ αποτελούν μία ιδιάζουσα κι άκρως ενδιαφέρουσα κατηγορία των αστυνομικών μυθιστορημάτων. Άν και δε βασίζονται τόσο στην ανάδειξη/περιγραφή των στυγερών εγκλημάτων, έχουν αυτήν τη δυναμική που διεγείρει τη σκέψη και τις αισθήσεις μας, βάζοντάς μας στη διαδικασία να ψάξουμε για αποδείξεις κι όχι ενδείξεις. Οφείλουμε με πειστήρια να δηλώσουμε την ενοχή, ή, την αθωότητα ενός ανθρώπου και σίγουρα εδώ δε χωρούν λάθη! Η πλάνη είναι κι αυτή ένα κομμάτι αυτών, αλλά μέχρι ενός ορίου... Διότι, εδώ δεν αρκεί να φαίνεσαι ένοχος/η, ή, αθώος/α, μα πρέπει να μπορείς και να το αποδείξεις... Εκτός κι αν βασιζόμαστε στο τεκμήριο της αθωότητας μέχρι αποδείξεως του εναντίον, ή, η τύχη σου δείχνει το καλό, ή, το κακό πρόσωπό της με τις όποιες συνέπειες. Άλλωστε, πόσες φορές δεν έχουμε δει να κρίνονται άνθρωποι ως αθώοι ένεκα των όποιων αμφιβολιών -άρα μπορεί να είναι κι ένοχοι/ες, αλλά δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να αποδειχθεί-  όπως και άλλοι/ες ως ένοχοι/ες, διότι δεν μπόρεσαν να αποδείξουν την αθωότητά τους (ενώ δεν ήταν ένοχοι/ες);

''Ένας νεκρός δικαστής. Ένας σιωπηλός κατηγορούμενος. Και μια αίθουσα γεμάτη ψεύτες. Όταν η Λέιλα Ρέινολντς αναλαμβάνει την πρώτη της υπόθεση ανθρωποκτονίας, ξαφνιάζεται από τον θόρυβο που έχει προκληθεί: το θύμα είναι ένας αξιοσέβαστος και γνωστός δικαστής. Πρόκειται για μια υπόθεση που υπερβαίνει την εμπειρία της. Ο κατηγορούμενος όμως, ο Τζακ Μίλμαν, είναι απόλυτος. Θέλει εκείνη και μόνο εκείνη για να τον υπερασπιστεί απέναντι στον μέντορα που της δίδαξε τα πάντα: τον σύζυγό της. Σαν να μην έφτανε αυτό, ο κατηγορούμενος αρνείται να μιλήσει. Πώς μπορεί να αποδείξει την αξία της σε μια δίκη που μοιάζει χαμένη από χέρι; Δεν έχει το περιθώριο να χάσει. Πρέπει να βρει αδιάσειστα επιχειρήματα. Οι δίκες δεν κερδίζονται πείθοντας τους δικαστές ή τους άλλους δικηγόρους· το παν είναι να στρέψεις με το μέρος σου τους ενόρκους. Ξαφνικά, η Λέιλα δεν αγωνίζεται μόνο για την ελευθερία του Τζακ, αλλά και για να κρατήσει τα δικά της μυστικά καλά κρυμμένα. Γιατί, όπως λένε, κάθε ιστορία έχει δύο πλευρές. Το συναρπαστικό δικαστικό θρίλερ πίσω από τη δεύτερη σεζόν της επιτυχημένης σειράς Presumed Innocent." (Από το οπισθόφυλλο)

Η ''Ανατομία ενός εγκλήματος'' εν προκειμένω δεν είναι μόνο ο εύστοχος τίτλος του βιβλίου. Σαν άλλοι φοιτητές/τριες, καθώς και ιατροδικαστές θα ''σκύψουμε'' πάνω από το αόρατο ''πτώμα'' που συμβολίζει το έγκλημα και θα προβούμε σε μία ενδελεχή έρευνα παρόμοια με εξέταση της ανατομίας που θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε/αποκαλύψουμε κάθε στοιχείο που οδήγησε όχι μόνο στην τέλεση του εγκλήματος αναδεικνύοντας κάθε πτυχή αυτού, όπως και τα βήματα που ακολούθησε το πρόσωπο/τα πρόσωπα πίσω από το προσωπείο του/της ενόχου/των ενόχων. Ναι, ως αναγνώστρια, αγάπησα αυτήν την εύστοχη και μεταφορική χρήση της λέξεως ''ανατομία'', αφού θεωρώ ότι τα αόρατα ''νυστέρια'' της δικαιοσύνης χάρασσαν τις τομές πάνω στο έγκλημα για τη βαθύτερη ερμηνεία και υπόστασή του...

Η συγγραφέας ούσα και η ίδια δικηγόρος (ποινικολόγος) έχει όλες τις απαραίτητες γνώσεις γύρω από τη νομική επιστήμη και ιδιαίτερα από τον τρόπο που διεξάγονται οι δίκες, όπως και η ψυχολογία των ενόχων, των μαρτύρων, των ενόρκων, καθώς και των ίδιων των προσώπων που κατέχουν κάποια νομική θέση. Αυτό τη βοηθά ώστε να ''χτίσει'' μία ιστορία πειστική και άκρως ρεαλιστική ως προς τον τρόπο που λειτουργεί το δικαστικό/νομικό σύστημα μαζί με όλα τα καλά και κακώς κείμενα ακολουθούν αυτό. Διότι, ούτε και ο κλάδος της νομικής επιστήμης και της δικαιοσύνης είναι τόσο αγγελικά πλασμένος, όσο μπορεί να φανταζόμαστε, ή, να τείνουν να διατυμπανίζουν. Από τρικλοποδιές, συμφέροντα, κακοποιητικές σχέσεις εκμετάλλευσης μεταξύ των προϊσταμένων και των ασκούμενων, όπως και το πόσο διαφορετικά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν (συνήθως ως κατώτερες) οι γυναίκες έναντι των ανδρών που ασκούν αυτό το επάγγελμα, τα νομικά τερτίπια και τεχνάσματα και αρκετά ακόμη φανερά κι αφανέρωτα που λειτουργούν ως κρυμμένοι άσσοι στα μανίκια των νομικών κύκλων.

Με έναν λόγο πειστικό, ως οφείλει να είναι η έκφραση των νομικών εκπροσώπων, η συγγραφέας μας παρουσιάζει μία ιστορία με όλα εκείνα τα στοιχεία που την καθιστούν ρεαλιστική και τόσο ενδιαφέρουσα από την αρχή έως και το τέλος. Με βασικό ''όπλο'' στη φαρέτρα της τόσο τον ευρηματικό τρόπο διαχείρισης της ανθρώπινης ψυχολογίας όσο και της πεποίθησης ότι πρέπει να υπάρχουν στοιχεία κι όχι απλές υποψίες που μπορεί να ανατραπούν και να μην ευσταθούν, όπως και η όποια προφανής απάντηση που κάθε άλλο παρά ορθή μπορεί να αποδειχθεί, το κείμενο το χαρακτηρίζει η ακατάπαυστη ροή, η γρήγορη εξέλιξη των γεγονότων που ''ντύνονται'' με την απαραίτητη δόση μυστηρίου, αγωνίας, πλάνης, αλλά και καίριων αποκαλύψεων όταν κι όπου πρέπει, το βιβλίο διαβάζεται άκοπα και μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν μπορούμε να δώσουμε μία λευκή επιταγή στη δικαιοσύνη και να την εμπιστευόμαστε με κλειστά μάτια. Ή μήπως όχι; Πόσο βέβαιοι/ες είμαστε ότι θα καταλήξει σε ένα ορθό και δίκαιο αποτέλεσμα;

Με ένα από τα πιο δυνατά κομμάτια του βιβλίου, τον επίλογό του, (τουλάχιστον για μένα!) μπορώ να πω ότι διάβασα το βιβλίο με περισσή προσοχή και κράτησα πολλά από τα ηθικά και μη μηνύματα που αναδεικνύονται μέσα από την υπόθεσή του και να μάθω να κρατώ πάντα μικρό καλάθι...

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.