#Αφιέρωμα: Με αφορμή την ημέρα της γυναίκας (Μέρος 1ο): Σε στενό κύκλο

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

#Αφιέρωμα: Με αφορμή την ημέρα της γυναίκας

Μέρος 1ο: Σε στενό κύκλο

''Της κόβουν τα φτερά κι ύστερα την κατηγορούν ότι δεν ξέρει πως να πετάξει''.

-Σιμόν Ντε Μποβουάρ

Συγγραφέας - Φιλόσοφος

Με αφορμή τον εορτασμό της ημέρας της γυναίκας στις 08 Μαρτίου, αποφάσισα από σήμερα έως και εκείνη την ημέρα να προβώ σε ένα αφιέρωμα σε γυναικείες συγγραφικές πένες εγχώριων και μη δημιουργών που είτε τώρα κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον χώρο της λογοτεχνίας είτε πρόκειται για συγγραφείς που ήδη έχουν ''περπατήσει'' αρκετά μέσα σε αυτόν. Μία εορτή που θα πρέπει να της αποδίδεται όλη η αξία που της αναλογεί με δεδομένο τους αγώνες και τις εύλογες διεκδικήσεις του γυναικείου φύλου ως προς την ισότητα και την αναγνώρισή του ως άνθρωπος με αξία και λοιπά δικαιώματα. Κάθε μέρα, λοιπόν, θα σας παρουσιάζω κι από ένα μυθιστόρημα που θα το γνωρίζουμε παρέα. Η σειρά παρουσίας τους θα γίνει με τυχαίο τρόπο (δεν υποτιμώ κανένα από τα βιβλία που θα σας προτείνω, πόσω μάλλον τις συγγραφείς αυτών) κι εύχομαι να σας ικανοποιήσει.

Για το πρώτο μέρος του παρόντος αφιερώματος επέλεξα να ξεκινήσω με το αστυνομικό μυθιστόρημα της ανερχόμενης συγγραφέως Ευτυχίας Κοκκίνη, με τίτλο ''Σε στενό κύκλο'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λυκόφως. Ένα μυθιστόρημα που μου έδωσε την ευκαιρία να την ''γνωρίσω'' μέσα από την πένα της. Άραγε, πώς μπορεί ένας γάμος να συνδέεται με ένα αστυνομικό μυθιστόρημα; Ποιος/α ο/η θύτης και ποιος/α το θύμα; Το μόνο σίγουρο ήταν ότι ένιωθα ένα ευχάριστο ''γαργαλητό'' μέσα στο μυαλό μου σκεπτόμενη όλα τα πιθανά σενάρια. Θα ήταν, όμως, αυτό που ίσως να περίμενα; Προφανώς και οι απαντήσεις θα μου δινόντουσαν κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης.

Προτού, όμως, να περάσω στις πληροφορίες που μας δίνονται στο οπισθόφυλλο, θέλησα να ''παίξω'' λίγο με τον τίτλο του βιβλίου. ''Σε στενό κύκλο'', λοιπόν, κι αρχικά ένιωσα να ταυτίζομαι με το γεγονός ότι το μυστήριο (του γάμου) θα λάμβανε χώρα σε ένα περιορισμένο κοινό. Ναι, αυτό είναι μία προσωπική ιδιοτροπία παντελώς άσχετη με το βιβλίο, αλλά γιατί να μην τη μοιραστώ μαζί σας, αφού ως αναγνώστρια ένιωσα ότι εκεί ίσως να είχα βρει το πρώτο στοιχείο που με ''έδενε'' με εκείνο; Έπειτα, αυτό θα συνεπαγόταν ότι και το όποιο έγκλημα θα είχε την ίδια ''αφετηρία'' και ''τερματισμό''. Άρα, αυτομάτως γνώριζα ότι θα έπρεπε να αναζητήσω τον/την ένοχο μέσα από εκεί. Αυτός ο περιορισμός -εντός κι εκτός εισαγωγικών- με έκανε να αισθάνομαι ότι μπορεί να μην ένιωθα τόσο ακραίες συγκινήσεις, αλλά κι από την άλλη πώς θα μπορούσα να εστιάσω εκεί πού έπρεπε....

''Η νύφη σωριάζεται νεκρή μπροστά στους λιγοστούς καλεσμένους του γάμου της Χρυσαυγής Καρνέζη με τον Θωμά Στυλιανού κατά τη διάρκεια της γαμήλιας δεξίωσης. Όλοι μένουν εμβρόντητοι, αλλά ένας υποκρίνεται. Ποιος είναι αυτός; Την απάντηση καλείται να δώσει ο αστυνόμος Θεμιστοκλής Αγοραίος, ο οποίος έχει στα χέρια του την έκθεση του ιατροδικαστή που δείχνει εγκληματική ενέργεια. Ποιος μπορεί να είναι ο δολοφόνος; Μόνο κάποιος από τους παριστάμενους. Είναι ο γαμπρός ή μήπως ο κουμπάρος; Είναι πρόσωπο του οικογενειακού περιβάλλοντος ή φίλος του θύματος; Ο Θεμιστοκλής Αγοραίος δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει σύγχρονα τεχνολογικά μέσα. Στην αναμέτρηση με τους υπόπτους και με στόχο να αποκαλύψει την αλήθεια και να εξιχνιάσει το έγκλημα, πρέπει να στηριχθεί αποκλειστικά στην εμπειρία και την ευφυΐα του." (Από το οπισθόφυλλο)

Προσοχή! Ακολουθεί spoiler, οπότε είστε ελεύθεροι/ες να αποφασίσετε το αν θα προχωρήσετε στη συνέχεια της ανάγνωσης της κριτικής μου, ή, όχι. 

Ως αναγνώστρια απεχθάνομαι οποιαδήποτε ιστορία βιβλίου σχετίζεται με την περίοδο της καραντίνας και της ύπαρξης του covid στη ζωή μας. Άν και η συγγραφέας επιλέγει, στο παρόν έργο, να χρησιμοποιήσει την πρώτη περίοδο μετά από την καραντίνα ως το χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα διαδραματιστούν όλα τα γεγονότα, η αλήθεια είναι ότι δεν αισθάνθηκα να ασφυκτιώ κάτω από την ''τοποθέτηση'' ξανά της μάσκας πάνω στο πρόσωπό μου. Αντιθέτως, με έτρωγε η δημιουργική περιέργεια για το πώς θα το προσάρμοζε όλο αυτό μέσα στην υπόθεση. 

Ξεκίνησα, λοιπόν, την ανάγνωση αναζητώντας να μάθω περισσότερα. Δεν πέρασε πολλή ώρα, ώστε να αρχίσω να κρατώ αρκετούς αστερίσκους μέσα στο μυαλό μου γύρω από τα στοιχεία που μας δίνονται γύρω από την πλοκή. Θεωρώ ότι η συγγραφέας δομεί με τέτοιον τρόπο το κείμενο ώστε να δίνεται επί τούτου η όποια έμφαση στις λεπτομέρειες, ακόμη και στις πιο μικρές και φαινομενικά ασήμαντες. Τί θα γινόταν, όμως, στη συνέχεια; Θα συντηρούντο όλο αυτό το κλίμα, ή, θα άλλαζε καθώς θα εμβαθύναμε περισσότερο στην υπόθεση και στο ''ξετύλιγμα'' αυτής οδεύοντας προς τον επίλογο; 

Αντιλαμβάνομαι και σέβομαι, απολύτως, ότι ο γρήγορος ρυθμός της εξιστόρησης των γεγονότων και η εναλλαγή των σκηνών μεταξύ των κεφαλαίων να μην είναι και η πιο αρεστή σε μερίδα των αναγνωστών/στριων. Ναι, κι εγώ σε κάποια σημεία της ανάγνωσης ένιωσα ότι μπορεί να ''έτρεχε'' πιο γρήγορα απ'όσο θα επιθυμούσα κι αν και σε καμία περίπτωση δε θεωρώ ότι χάνει τον ειρμό της η ιστορία, θα μου επιτρέψετε να μην μπορέσω να βρω κάποιο σημείο ταύτισης με τα πρόσωπα που θα πρωταγωνιστήσουν μέσα σε εκείνη. Δεν ξέρω αν αυτό οφείλεται στις πράξεις, σκέψεις και λόγια τους, αλλά δεν ένιωσα οικεία αυτά τα πρόσωπα. Συγγνώμη γι'αυτό που θα πω, αλλά για παράδειγμα ο αστυνόμος μάλλον κομμάτι μπουνταλάς μου φάνηκε για τον ρόλο που είχε μέσα στην υπόθεση. Αρκετά μαλθακός, ίσως και περισσότερο αθώος και ονειροπόλος απ'όσο προστάζει η θέση του, όπως και τα λοιπά πρόσωπα που τα ήθελα κάπως αλλιώς. Ίσως, εδώ, να χρειαζόταν η συγγραφέας να επενδύσει κάπως παραπάνω στη σκιαγράφησή τους.

Η λογική -όση μπορεί να υπάρχει πίσω από ένα έγκλημα- υποδηλώνει ένα, ή, και περισσότερα κίνητρα πίσω από τη διάπραξη ενός, ή, και παραπάνω εγκλημάτων. Εκδίκηση, απωθημένα, ανάγκη για δικαιοσύνη, θυμός, ζήλεια, προσωπικά συμφέροντα κι επίτευξη ατομικών στόχων, όπως και οι διαπροσωπικές σχέσεις σε όλα τα επίπεδα. Και μέσα στην υπόθεση ένιωσα ότι φαινομενικά ναι μεν υπήρχαν αυτά τα κίνητρα, αλλά από την άλλη έμοιαζαν τόσο ανούσια κι αβάσιμα -αν μπορώ να τα χαρακτηρίσω ως τέτοια- ως προς την απόδοση των όποιων κατηγοριών, που κάπου αισθάνθηκα να μπερδεύομαι. Βέβαια, όντας μία αναγνώστρια που έχω διαβάσει αρκετά αστυνομικά μυθιστορήματα η διαίσθησή μου δεν έπεσε έξω σχετικά με το πρόσωπο πίσω από τον/την ένοχο, μόνο στο κίνητρο έκανα λάθος. Κι αν συνδυάσουμε το αστυνομικό στοιχείο με αυτές τις εύστοχες κοινωνικές προεκτάσεις και προβληματισμούς γύρω από την υπόθεση, θα δούμε μία άλλη απεικόνιση των εγκλημάτων στην καθημερινότητά μας. Άραγε, είμαστε σίγουροι/ες ότι ξέρουμε στον απόλυτο βαθμό τους άλλους ανθρώπους γύρω μας; Και κυρίως μέχρι πού θα φτάναμε για να πετύχουμε τον σκοπό μας; Είναι το έγκλημα ένα από αυτά τα μέσα; 

Ξέρω ότι για κάποιους/ες αναγνώστες/στριες, η συγγραφέας μπορεί να επιλέγει να ''παίζει'' εκ του ασφαλούς κινούμενη μέσα σε γνώριμα και πετυχημένα συγγραφικά μοτίβα -τουλάχιστον ως προς τη δομή και πρωτοτυπία του κειμένου- αλλά εγώ εκτιμώ την κίνησή της αυτή. Θα σας εξηγήσω τί εννοώ. Πιστεύω ότι της κάνει καλό που δεν υπερεκτιμά τις δυνάμεις της, καθώς γνωρίζει ότι βρίσκεται στην αρχή της συγγραφικής της πορείας, οπότε θέλει να ξέρει πού ακριβώς βρίσκεται μαζί με τα όποια θετικά στοιχεία και τις όποιες αποδεκτές, φυσιολογικές κι αναμενόμενες ''αδυναμίες'' της πένας της και του βιβλίου. Εν κατακλείδι, όμως, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι το βιβλίο μπόρεσε να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον μου από την αρχή έως και το τέλος. Περιμένω να συνεχίσει η συγγραφέας με προσήλωση, προσοχή και δουλειά την εξέλιξή της και μελλοντικά να διαβάσω κι άλλο έργο της.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λυκόφως.

Υ.Γ. Μείνετε συντονισμένοι/ες για το 2ο μέρος του αφιερώματος.