ΠΑΛΙΑ ΨΥΧΗ

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Έχει τύχει στα όσα χρόνια έρχεστε σε επαφή με τα βιβλία ως αναγνώστες/στριες να βρίσκεστε στο ''μεταίχμιο'' -αναφορικά με τις σκέψεις σας και το τί γέννησε στην ψυχή σας- για το αν το βιβλίο, που διαβάσατε εκείνη τη δεδομένη στιγμή, προσπαθεί να βρει την ισορροπία σαν άλλος επιδέξιος ακροβάτης του τσίρκου μεταξύ του πρόκειται για ένα μυθιστόρημα ''κουλό, μα ανάθεμά το είναι τόσο ευφυές'' και ''δεν μπορώ να πω με σιγουριά αν συγκαταλέγεται σε εκείνα που δεν ξέρεις αν το αγαπάς, ή, μισείς να το αγαπάς μέσα σε όλη την αλλόκοτη υπόστασή του''; Ε, λοιπόν, για μία τέτοια περίπτωση βιβλίου θα σας μιλήσω σήμερα. Και σας παρακαλώ πολύ, να μη βιαστείτε να βγάλετε συμπεράσματα...

Ο λόγος για το μυθιστόρημα της συγγραφέως ΣΟΥΖΑΝ ΜΠΑΡΚΕΡ (SUSAN BARKER), με τίτλο ''ΠΑΛΙΑ ΨΥΧΗ'' (Old soul), το οποίο κυκλοφορεί στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μετάφραση από τον κύριο Κώστα Καλτσά. Ένα αναγνωστικό ''ταξίδι'' που για να είμαι, απολύτως, ειλικρινής μαζί σας και βάσει αυτής της αναγνωστικής μου εμπειρίας όλα αυτά τα χρόνια, τολμώ να πω ότι για πρώτη φορά με έκανε να νιώσω να μουδιάζω ολόκληρη μπροστά στα όσα διάβασα. 

Πιο συγκεκριμένα κι ενώ ξεκίνησα την ανάγνωση του βιβλίου με πολλές προσδοκίες, από ένα σημείο κι έπειτα ένιωθα ότι ήθελα να το κλείσω και να μην επιστρέψω ποτέ ξανά σε εκείνο. Κι όμως, το έβαλα πείσμα και το πήγα μέχρι τέλους. Ίσως, πάλι, να μην ήταν ένα ακόμη απλό αναγνωστικό γινάτι και ''ιδιοτροπία'', αλλά αυτό το διαπεραστικό βλέμμα της γυναίκειας μορφής που κοσμεί την εικόνα του εξωφύλλου σε συνδυασμό με αυτόν τον ιδιαίτερο τίτλο του να ήταν που με έκαναν να το διαλέξω εξ αρχής και ξεπετάγονταν μέσα στη σκέψη μου, κάθε φορά, που σκεφτόμουν ότι δεν ήθελα να συνεχίσω. Σαν να με παρακαλούσαν/προκαλούσαν να μη σταματήσω. Σαν να μου υπόσχονταν αυτό το κάτι ξεχωριστό... 

Μα, καλύτερα, ας τα πιάσω από την αρχή. ''ΠΑΛΙΑ ΨΥΧΗ'', λοιπόν, ο τίτλος του βιβλίου και με έκανε να αναρωτιέμαι για ποιον λόγο αυτή η παλιά ψυχή έγινε η αφορμή και πηγή έμπνευσης τούτης της ιδιάζουσας ιστορίας. Ναι, από την αρχαιότητα έως και τις ημέρες μας επικρατεί στα φιλοσοφικά και μη ''πηγαδάκια'' η άποψη περί διαχωρισμού του σώματος και της ψυχής σαν να είναι, ταυτοχρόνως, ένα και το αυτό και από την άλλη δύο ξεχωριστές έννοιες. Βλέπετε, η ψυχή δεν έχει τα φθαρτά και θνητά χαρακτηριστικά του σώματος. Είναι άυλη, αόρατη και μπορεί να περιδιαβαίνει ανά τους αιώνες και να περνάει από εποχή σε εποχή γνωρίζοντας πρόσωπα και βιώνοντας -σε άλλο επίπεδο- τις όποιες καταστάσεις... Άραγε, πώς η παρούσα ''ΠΑΛΙΑ ΨΥΧΗ'' θα επηρεάσει την εξέλιξη της πλοκής; Γιατί δεν έχει κάποιο συγκεκριμένο όνομα; Μήπως, επειδή, μπορεί κάθε φορά να παίρνει άλλη μορφή μέσα από το εκάστοτε σώμα που ''κατοικεί'' και να παρουσιάζεται ως κάτι το διαφορετικό και καινούργιο; 

''Όταν οι άγνωστοι μεταξύ τους Τζέικ και Μαρίκο γνωρίζονται τυχαία στο αεροδρόμιο της Οσάκα, ανακαλύπτουν μια ανατριχιαστική σύμπτωση: η καλύτερη φίλη του Τζέικ και ο δίδυμος αδελφός της Μαρίκο πέθαναν με φριχτό και ανεξήγητο τρόπο, έξι χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά ο ένας από τον άλλο. Και οι δύο, πριν από τον θάνατό τους, είχαν συναντήσει μια σαγηνευτική, μελαχρινή γυναίκα. Μια γυναίκα που αναζητούσε τη Μαρίκο – και μετά εξαφανίστηκε. Ο Τζέικ, κουβαλώντας την απώλεια και την ενοχή για πάνω από μια δεκαετία, νιώθει την ανάγκη να ακολουθήσει το νήμα των αποκαλύψεων της Μαρίκο, και οδηγείται μέσα από ηπείρους και αιώνες σε ιστορίες ανθρώπων που πέθαναν με τρόπους τρομαχτικά παρόμοιους – και σε εκείνους που έμειναν πίσω, μπερδεμένοι, αμφισβητημένοι, αλλά βέβαιοι για όσα είδαν. Στο επίκεντρο όλων αυτών βρίσκεται η ίδια αινιγματική γυναίκα. Το όνομά της μπορεί να αλλάζει, αλλά ο σκοπός της παραμένει σταθερός. Και ενώ ο Τζέικ αγωνίζεται να ανακαλύψει ποια –ή τι– είναι, εκείνη έχει ήδη κάνει την επόμενη επιλογή της. Αλλά το να μάθει το μυστικό της θα είναι αρκετό για να τη σταματήσει;" (Από το οπισθόφυλλο)

Το βιβλίο πλασάρεται ότι ανήκει στο είδος της περιπέτειας και του θρίλερ. Με αυτόν τον τρόπο κι εγώ προσπάθησα να το προσεγγίσω. Βλέπετε έκανα το λάθος ( ; ) να θεωρώ ότι θα ακολουθούσε τις νόρμες ανάλογων έργων του είδους που έχω διαβάσει έως και σήμερα, όμως, γρήγορα αντιλήφθηκα ότι η συγγραφέας δίνει μία άλλη διάσταση στην αίσθηση της δράσης και του τρόμου. Εδώ, το θρίλερ έρχεται μέσα από μία πιο υποβόσκουσα μορφή, που ενώ στην αρχή μοιάζει κάπως απότομη κι έντονη, σταδιακά αλλάζει οπτική και ακολουθεί μία δική της μοναδική πορεία. Το μυστήριο ''παίζει'' με το νευρικό σύστημα τόσο των προσώπων του βιβλίου όσο και του αναγνωστικού κοινού. Αόρατα, άοσμα και άπιαστα σχεδόν σαν να μην υπάρχουν, η αγωνία και το σκοτάδι μαζί με τον τρόμο έρχονται και μας ''αγκαλιάζουν'' όχι με τρόπο τρυφερό κι αγνό, αλλά σιγά σιγά κι αθόρυβα σαν να θέλουν να μας ''πνίξουν'' μέσα από τα δεσμά τους που μας κάνουν να ασφυκτιούμε... 

Έχω ακούσει να λένε ότι οι ψυχές των ανθρώπων που έχουν φύγει από τη ζωή ζηλεύουν όσους/ες ζουν και προσπαθούν με κάθε τρόπο να επιστρέψουν πίσω. Ότι μπορεί να έκαναν τα πάντα για να ζήσουν μέσα σε κάποιο σώμα ξανά. Ότι είναι διατεθειμένες να φτάσουν στα άκρα και να πάρουν κάθε ρίσκο και να πληρώσουν, ακόμη, και το πιο βαρύ τίμημα, ώστε να επανέλθουν. Κάτι ανάλογο θα πράξει κι αυτή η ''ΠΑΛΙΑ ΨΥΧΗ'', η οποία δε θα βρει τίποτα να σταθεί εμπόδιο στο να πετύχει τον σκοπό της. Ή μήπως όχι; Στα πόσα αθώα θύματα θα σταματήσει αυτή η αλλόκοτη προσπάθειά της; Ποιος/α/οι/ες θα πατήσουν φρένο και θα δώσουν ένα οριστικό κι αμετάκλητο ( ; ) φινάλε στη δράση της; 

Η συγγραφέας έχει έναν ιδιαίτερο και πολύ προσωπικό ύφος γραφής που δεν έχει τύχει να συναντήσω ξανά σε άλλα βιβλία που έχω διαβάσει. Ναι, πήρα τον απαραίτητο χρόνο για να προσαρμοστώ στα όσα διάβαζα και να καταφέρω να προσεγγίσω τα όσα εκείνη ήθελε να μας μεταδώσει μέσα από την παρούσα ιστορία. Μία ιστορία που με έχει αφήσει με αμφίσημα και αντιφατικά συναισθήματα, με κυριότερο το ηθικό κομμάτι που προκύπτει από εκείνη, που δεν είναι άλλο από το μέχρι πού και ποιος/α δίνει το δικαίωμα σε μία παλιά, ή, και νέα ψυχή να διεκδικεί την επιστροφή της στη ζωή αφήνοντας πίσω τις αμέτρητες απώλειες κι αρκετά επιπλέον άσχημα αποτελέσματα... Εν ολίγοις, μιλάμε για ένα μυθιστόρημα που απαιτεί συγκέντρωση και ''ανοιχτό'' μυαλό. Ποιοι/ες εκείνοι/ες που θα επιλέξουν να αντικρύσουν αυτήν την ''ΠΑΛΙΑ ΨΥΧΉ'';

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.