Ο ΤΖΟΓΑΔΟΡΟΣ

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Όλοι φιλοδοξούν να λάμψουν, αρκεί να τους δοθεί η ευκαιρία. Κι ας ξέρουν κατά βάθος ότι «Μια ζαριά ποτέ δεν θα καταργήσει το τυχαίο».

Ανέκαθεν θεωρούσα τους ''εξαρτημένους'' -από διάφορα κακώς κείμενα των εποχών- ανθρώπους ως ''ασθενείς''. Μόνο που αυτές οι ιδιότυπες ''ασθένειες'' δεν επηρέαζαν το σώμα τους, αλλά το μυαλό τους με έναν τρόπο που μπορεί να παρομοιαστεί με το σαράκι που σιγά σιγά τρώει από μέσα προς τα έξω το ξύλο, αφήνοντάς το μόνο με το κουφάρι του, με χίλιες δύο τρύπες σε όλο του τον κορμό, που το καθιστούν ευάλωτο στα αδηφάγα μάτια όχι μόνο του καιρού, αλλά και των λοιπών ανθρώπων γύρω του. Και δε σας το κρύβω ότι όλη αυτή η συνθήκη μου προκαλούσε όχι μόνο λύπη, μα και φόβο. Τρόμο για το πού μπορεί να κατέληγε ένας οποιοσδήποτε άνθρωπος που τύγχανε να πέσει ''θύμα'' αυτών των εξαρτήσεων. Λες και γινόταν ένας άλλος άνθρωπος, τόσο μακρινός και ξένος, που δε θα μπορούσε να αναγνωριστεί ούτε από το οικείο περιβάλλον του... 

Τον συγγραφέα Βασίλη Τσιάμη έχω τη χαρά να ''συναντώ'' ξανά μέσα από το καινούργιο του κοινωνικό μυθιστόρημα, με τίτλο ''Ο ΤΖΟΓΑΔΟΡΟΣ", το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος. Ένα εκ διαμέτρου αντίθετο -σε σχέση με το προηγούμενο ιστορικό- μυθιστόρημά του που μοιάζει σαν να τολμά να μπήγει το μαχαίρι στο κόκαλο και να μιλά ανοιχτά, δίχως περιστροφές, για ένα από τα πιο επώδυνα ''αγκάθια'' των σύγχρονων κοινωνιών. Και δε θα θεωρηθεί ως σπόιλερ το να μοιραστώ μαζί σας ότι ο συγγραφέας θα μας μιλήσει για το ζήτημα του τζόγου, μιας και το λέει ο ίδιος ο τίτλος του βιβλίου. Βλέπετε, ο συγγραφέας είναι ξεκάθαρος και εξ αρχής επιθυμεί να μας βάλει στο κλίμα της ιστορίας.

Άραγε, τί είναι αυτό που οδηγεί έναν άνθρωπο (ανεξαρτήτως φύλου) να επιλέξει να επενδύσει τα χρήματα και τον χρόνο του -μη σας πω και την ίδια του την ύπαρξη- στο κυνήγι της απόκτησης πολλών χρημάτων μέσω του τζόγου; Η ψευδαίσθηση ότι είναι παντοδύναμος και πιο έξυπνος από την ίδια τη ζωή και τη μοίρα και δύναται να ορίσει εκείνος το μέλλον του; Η ανάγκη για συγκινήσεις πέρα από τα συνηθισμένα; Μία εναντίωση στα όσα συμβαίνουν γύρω του; Μία πλάνη ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να ξεφύγει από τα προβλήματα και τα άγχη της καθημερινότητας; Κάτι άλλο, ή, ένας συνδυασμός όλων των παραπάνω; 

''Ο τριαντάχρονος Νότης, διορθωτής σ’ εφημερίδα, είναι εθισμένος στον ιππόδρομο, στη ρουλέτα και στο στοίχημα. Όποτε φτάνει σε αδιέξοδο, τον στηρίζει η γυναίκα της ζωής του, η φιλόδοξη δημοσιογράφος Αριάδνη. Μετά τον τραυματικό για τον ίδιο χωρισμό τους βρίσκει αναπάντεχα καταφύγιο στην Γκαλίνα, στη Μολδαβή που τον προσεγγίζει ερωτικά ένα βράδυ στα στενάκια της πλατείας Βάθη. Πώς μια κοινωνία που έχει παραδοθεί στο εύκολο κέρδος εξωθεί κάποιον να γίνει τζογαδόρος; Πώς οι πρώτες επιτυχίες τού δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι είναι παντοδύναμος; Με ποιο τρόπο ο ατομικισμός τον παγιδεύει στα γρανάζια του τζόγου; Η ψυχογραφία των τζογαδόρων και η ατμόσφαιρα στον ιππόδρομο, στα καζίνα, στις λέσχες και στα ποδοσφαιρικά γήπεδα. Χαρακτήρες οι οποίοι δεν εντάσσονται στο Σύστημα. Ένα Σύστημα που προβάλλει ασήμαντα πρόσωπα και γεγονότα, εξυψώνει το lifestyle και περιθωριοποιεί όποιον δεν συμβιβάζεται με τις αξίες του. Μαζί με τα γυρίσματα της τύχης, στον Τζογαδόρο ο μεγάλος κερδισμένος είναι η σταδιακή φθορά των προσωπικών σχέσεων. Και για τον Νότη η μεγαλύτερη απώλεια δεν είναι τελικά τα χαμένα ποσά, αλλά η αποξένωσή του από τους άλλους." (Από το οπισθόφυλλο)

Ο συγγραφέας δεν έχει την παραμικρή πρόθεση να ωραιοποιήσει/δικαιολογήσει πρόσωπα και καταστάσεις. Αντιθέτως, με έναν λόγο ωμό, ρεαλιστικό κι απολύτως πειστικό και ευθύ θα μας βάλει στη διαδικασία να δούμε -έστω κι ως εξωτερικοί παρατηρητές- το πώς ο τζόγος και γενικότεροι οι εθισμοί ''πυροδοτούν'' πολλά από τα αρνητικά στις ζωές των εμπλεκόμενων προσώπων. Και για να είμαι ειλικρινής, δεν υπήρξε στιγμή που να ένιωσα έστω και το παραμικρό συναίσθημα για το οποιοδήποτε από τα πρόσωπα της ιστορίας. Και δεν το λέω με αρνητική χροιά. Μπορεί αυτή η ''απόσταση'' ασφαλείας με την παντελή έλλειψη συναισθημάτων να με έκανε να είμαι πιο αντικειμενική και σταθερή προς τα όσα διάβασα και τα όσα προκύπταν από εκείνα. Ίσως κι αυτό να ήταν ένα από τα ζητούμενα. Να είμαστε πιο αυστηροί/ες και να βλέπουμε τα πάντα δίχως παρωπίδες. 

Άν και το βιβλίο φαινομενικά μοιάζει και πλασάρεται ως ένα αμιγώς ανδρικό μυθιστόρημα με τις όποιες φράσεις, σκέψεις ακόμη και γνώσεις γύρω από ζητήματα ποδοσφαίρου, στοιχημάτων και λοιπών μορφών τζόγου μαζί με τις όποιες ορολογίες ''συνοδεύουν'' όλα τα παραπάνω, δεν παύει να ρίχνει φως σε μία κατάσταση που ζουν, καθημερινά, πολλοί άνθρωποι γύρω μας. Ναι, προσωπικά αγανάκτησα αρκετές φορές με τα όσα διάβαζα, μα η στρωτή, γλαφυρή και οικεία γραφή του συγγραφέα σε συνδυασμό με όλη την ειλικρίνεια και συνοχή που διακρίνει όλο το κείμενο με έκανε να θέλω να το διαβάσω μέχρι τέλους. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξα; Το πώς όλα σιγά σιγά και δίχως να το αντιληφθούμε μπορούν να επηρεάσουν και να καταστρέψουν ανθρώπινες σχέσεις και ζωές. Ή μήπως τα σημάδια ήταν πάντα εκεί, μα εμείς επιλέγαμε να τα αγνοήσουμε; Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται για ένα ανάλαφρο κι ευχάριστο ανάγνωσμα, αλλά για ένα κείμενο που λέει αλήθειες που είναι εκεί, σθεναρά, παρούσες και δε γίνεται να τις αποφύγουμε.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.