Αδάμαστες ψυχές

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Το τελευταίο διάστημα έχω την καλή τύχη να έχω την εμπειρία πολλών πρώτων φορών -αναφορικά πάντα με τα βιβλία- και πιο συγκεκριμένα με τις πένες συγγραφέων που μέχρι σήμερα δεν έτυχε να έχω διαβάσει κάποιο προηγούμενο έργο τους. Έτσι, ο αναγνωστικός μου ''δρόμος'' διασταυρώνεται με τη συγγραφική πορεία της δημιουργού Δήμητρας Παπαναστασοπούλου, μέσα από το καινούργιο της μυθιστόρημα, με τίτλο ''Αδάμαστες ψυχές'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα. Ένα πολυσέλιδο και πολυεπίπεδο κοινωνικό μυθιστόρημα που στο πλευρό των προσώπων του ''διατρέχει'' εποχές, χώρους, συναισθήματα, εμπειρίες ζωής κι αρκετά ακόμη σε ένα πλαίσιο όπου τα πάντα γύρω μας αλλάζουν σε κοινωνικό, οικονομικό, πολιτικό, ιστορικό, όπως και διαπροσωπικό σκηνικό/γίγνεσθαι μεταξύ των ανθρώπων.

Έχοντας μία σεβαστή και μεγάλη εμπειρία στον χώρο της λογοτεχνίας, η συγγραφέας φαίνεται εξ αρχής το τί είναι αυτό που θέλει να προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό μέσα από την ιστορία του παρόντος μυθιστορήματος. Τί κι αν ο χρόνος θεωρείται ως πανδαμάτωρ; Η ίδια η ζωή έχει αποδείξει, με ποικίλους τρόπους, ότι τίποτα δε δύναται να βάλει ''χαλινάρι'' στις αδάμαστες ψυχές των ανθρώπων. Ούτε κι εκείνος που άλλοτε θεωρείται σοφός και ότι λειτουργεί με ορθό τρόπο που μπορεί να απαλύνει τον πόνο, ή, να προσφέρει δεύτερες ευκαιρίες κι άλλοτε ως τιμωρός που κυλά γρήγορα και μας στερεί πολλά απ'τα όσα αγαπάμε, κατάφερε έως τώρα να το πετύχει. Λες και οι άνθρωποι μόνοι μας ορίζουμε τη μοίρα μας και επιλέγουμε να ''πέσουμε'' ακόμη και στη φωτιά, αρκεί να ζήσουμε αυτό που λαχταρά η ψυχή μας...

''Από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι το τελευταίο τέταρτο του 20ού, οι ήρωες διασχίζουν τρεις ηπείρους (Ευρώπη, Ασία, Αφρική) και δύο αιώνες, κυνηγημένοι από το οδυνηρό παρελθόν τους και διψασμένοι για τη λύτρωση. Τολμηροί. Ριψοκίνδυνοι. Ανυπότακτοι. Δεν ζητούν έλεος – μόνο την ευκαιρία να ξαναγράψουν τη μοίρα τους. Η τελευταία ηρωίδα θ’ αφήσει πίσω της την επιφανειακά ξέγνοιαστη νιότη της, θα ματώσει, θα κινδυνέψει να χαθεί, αλλά θα μεταμορφωθεί σε μια ήρεμη δύναμη. Θα παλέψει για την επιβίωση των παιδιών της με μοναδικό όπλο την αγάπη. Κι όταν ο κόσμος της γκρεμίζεται, ο χρόνος γίνεται ένας απροσδόκητος σύμμαχος βοηθώντας την να επουλώσει τις αιμάσουσες πληγές της." (Από το οπισθόφυλλο)

Ως αναγνώστρια, πολλάκις, έχω αναφερθεί στον θαυμασμό που τρέφω προς εκείνη τη μερίδα των συγγραφέων που ξέρουν ακριβώς το τί γράφουν και το πώς θέλουν να το αποτυπώσουν πάνω στο χαρτί. Που δεν ωραιοποιούν καταστάσεις, δεν αποδέχονται/δικαιολογούν, αγόγγυστα, τα πάντα και κυρίως δεν πέφτουν στο τρυπάκι του να χρησιμοποιήσουν βερμπαλισμούς και λοιπές φιοριτούρες λόγου, ή, να σπεύδουν να προβαίνουν σε περιγραφές ακραίων σκηνών (που θα γεννούν επί τούτου -σχεδόν εκβιαστικά- ποικίλα και έντονα συναισθήματα) που απώτερο σκοπό θα είχαν να σοκάρουν το αναγνωστικό κοινό. Συγγνώμη, αλλά δεν είναι για μένα αυτά. Απαιτώ καθαρές και στιβαρές γραφές που μιλούν στην καρδιά και στην ψυχή μου και πρόσωπα μαζί με τα όσα βιώνουν που όχι μόνο θα με κάνουν να ταυτιστώ μαζί τους, αλλά θα λειτουργήσουν είτε ως πρότυπο προς αποφυγή/μίμηση είτε θα με κάνουν να δω πράγματα που μέχρι τώρα ίσως και να μην είχαν υποπέσει στην αντίληψή μου. 

Γιατί σας λέω όλα τα παραπάνω; Διότι, με μεγάλη μου χαρά τα βρήκα μέσα στις σελίδες του παρόντος μυθιστορήματος. Ναι, το πρώτο κύμα ενθουσιασμού που με κατέκλυσε ένεκα του γεγονότος ότι θα ''γνώριζα'' την πένα μίας ακόμη συγγραφέως δε θα μπορούσε να σταθεί αρκετό από μόνο του για να βρω το βιβλίο το λιγότερο ικανοποιητικό. Χρειαζόμουν αρκετά παραπάνω. Και ναι! Η γραφή της συγγραφέως έμοιαζε να με έχει ''κατακτήσει'' από τις πρώτες, κιόλας, στιγμές της ανάγνωσης, διότι φαινόταν ότι είχε έρθει να μου προσφέρει αυτό που χρειαζόμουν. Όμως, δε μένει μόνο εκεί. Από τον εξωτερικό παντογνώστη αφηγητή, τα περιεκτικά κεφάλαια, το πλούσιο και οικείο λεξιλόγιο έως και τον τρόπο που οι παράλληλες ζωές των προσώπων -άγνωστων μέχρι πρότινος μεταξύ τους, με κάποιους/ες να μη συναντιούνται ποτέ- έως και τον τρόπο που ''χτίζει'' και τοποθετεί τα πρόσωπα της ιστορίας μέσα στο βιβλίο, τολμώ να πω ότι έφτασα στο τέλος του βιβλίου δίχως να το καταλάβω. Είχα απορροφηθεί, πλήρως, από τα όσα διάβαζα και δεν ήθελα να το αφήσω από τα χέρια μου.

Ναι, ξέρω κι αντιλαμβάνομαι ότι πολλά βιβλία του εν λόγω είδους είναι με τέτοιον τρόπο γραμμένα ώστε να αναδεικνύουν τον πόνο και τη χαρά, την ελπίδα, την τρυφερότητα και τη σκληράδα, όπως και την εγκατάλειψη και το όποιο νοιάξιμο μεταξύ των προσώπων, αλλά εμένα δε με ικανοποιούν, ή, πιο σωστά, δε με ''καλύπτουν'' πάντα όλα με τον ίδιο τρόπο και στον βαθμό που επιθυμώ. Το παρόν μυθιστόρημα, όμως, είναι από εκείνα που το κατάφεραν και λειτουργεί ως ένας αόρατος καθρέπτης πάνω στον οποίο αντανακλάται το είδωλο της κοινωνίας και κατ'επέκταση και του ίδιου μας του εαυτού. Η ιστορία ''σπάει'' σε κομμάτια και ενώνεται ξανά σαν να είναι ένα παζλ πάνω στο οποίο απεικονίζεται η αληθινή ζωή με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται...

Με μεγαλύτερο προτέρημά του τους χαρακτήρες των προσώπων και το πώς επιλέγουν να ζήσουν υπό το βάρος των αναμενόμενων και μη συνεπειών των όποιων πράξεών τους που αποδεικνύουν το πόσο λεπτές κι εύθραυστες είναι μέσα σε όλες τις εσωτερικές ''συγκρούσεις'' οι ισορροπίες μέσα στην ανθρώπινη σκέψη και ψυχή, το μυθιστόρημα μας δείχνει τον τρόπο του πώς μπορεί να χάσουμε και να ξαναβρούμε/επαναπροσδιορίσουμε όχι μόνο τον εαυτό μας, μα και τις απόψεις που έχουμε για τους/τις γύρω μας και τον τρόπο που τους/τις κοιτάμε... Εν ολίγοις, μιλάμε για ένα μυθιστόρημα που η ιστορία του διαπερνά τις σελίδες του και φτάνει να αγγίζει τις λεπτές χορδές της σκέψης και της ψυχής μας μέσα από την ειλικρίνειά του.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα.