Θεοί και τριαντάφυλλα

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

ΒΙΒΛΙΟΠΡΟΤΑΣΗ

Τίτλος: Θεοί και τριαντάφυλλα

Συγγραφέας: Νίκος Σταμκόπουλος

Υπάρχουν βιβλία που έρχονται χωρίς φανφάρες, ή, έντονες ''τυμπανοκρουσίες'' και όχι μόνο βοηθούν να διευρυνθούν οι πνευματικοί ορίζοντες της σκέψης μου, μα καταφέρνουν και ''ανοίγουν'' παράθυρα και με μεταφέρουν πίσω στον χρόνο και στον χώρο, όπου εκεί μπορώ να συλλέξω γνώσεις και εμπειρίες που με βοηθούν στην υπόλοιπη ζωή μου. Ένα βιβλίο από εκείνα που ιντριγκάρουν τη σκέψη μου με έναν τρόπο συνετό και τόσο ρεαλιστικό και γειωμένο που την ίδια στιγμή μοιάζει να ''ανθίζει'' και να ''μοσχοβολά'' είναι το μυθιστόρημα του συγγραφέα Νίκου Σταμκόπουλου, με τίτλο ''Θεοι και τριαντάφυλλα'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα. Ένα μυθιστόρημα βαθειά κοινωνικό με τις απαραίτητες ιστορικές και λαογραφικές αναφορές σε έναν τόπο τόσο ξένο και μακρινό και συνάμα τόσο κοντινό κι οικείο, που κάλλιστα θα μπορούσαμε να βρούμε τον εαυτό μας μέσα σε αυτόν είτε στην παρούσα είτε σε μία προηγούμενη ζωή...

''Θεοί και τριαντάφυλλα'', ο τίτλος του βιβλίου και στη θέση των θεών θα μπορούσαν, κάλλιστα, να βρίσκονται οι άνθρωποι με όλη τους τη θνητότητα που ζήλεψαν ακόμη κι αθάνατοι/ες θεοί/ες, που η ζωή τους θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τα τριαντάφυλλα όπου τα αγκάθια τους συμβολίζουν τον όποιον πόνο και τις δυσκολίες και η ευωδιά τους να αντιπροσωπεύει όλες τις όμορφες και χαρούμενες στιγμές. Αρκεί, λοιπόν, να σκεφτούμε το πώς η κίνηση να μυρίσουμε το άρωμα των τριαντάφυλλων όχι μόνο να μας ''πλημμυρίζει'' με ευτυχία, μα αναμοχλεύει τα κουτάκια της σκέψης μας φέρνοντας στην επιφάνεια στιγμές που είναι τόσο μα τόσο νοσταλγικές και χαρούμενες...

''Ήταν πραγματικά υπέροχα αυτά τα τριαντάφυλλα. Δεν ήταν άγρια ρόδα του βουνού, ούτε σαν εκείνα τα ροδαλά ρωμαϊκά τριαντάφυλλα, με το μικροσκοπικό μέγεθος και με το απαλό άρωμα που συναντούσες στις αυλές των εκκλησιών και των αρχοντόσπιτων, στα χωριά του Τσιαρτσιαμπά και των Σερβίων. Ήταν ένας κήπος με τεράστια Δαμασκηνά τριαντάφυλλα, άλλα κατακόκκινα και άλλα ολόλευκα, σαν αυτά που φύονταν στο αίθριο του ιεροδιδασκαλείου της Εντιρνέ όπου είχε σπουδάσει. Όμοιά τους δεν είχε δει πουθενά μέχρι τώρα στον άγριο τόπο που τον είχαν στείλει για την αποστολή του. Η αλήθεια ήταν ότι δεν είχε δει ως τώρα ποτέ στη ζωή του τριαντάφυλλα να ανθίζουν πριν το Μάιο. Βουτηγμένος σε ηδονική χαρά, ο Χασάν τα χάζευε, τα θώπευε και τα μύριζε με βουλιμία. Τί μνήμες κουβαλούσε εκείνο το άρωμα; Ο Ιρχάν, ο ψηλός Νταβούτ, ο ψάλτης Χαλήλ και τ’ απογεύματα με το τσάι και την κουβέντα. Τα δείπνα με το σαφρανωμένο μυρωδάτο πιλάφι και το κανελλωμένο κοτόπουλο. Η σούτρα με το τελετουργικό πλύσιμο και η πρώτη πρωινή προσευχή. Τα βαρετά κηρύγματα του ιεροδιδάσκαλου Μουσταφά, και οι πύρινοι λόγοι του ιεροδιδάσκαλου Αχμέτ. Τα πεντακάθαρα ρούχα της Μελέκ και οι κλεφτές της ματιές, ενώ σκούπιζε τα φύλλα. Κάθε τριαντάφυλλο του θύμιζε κι ένα πρόσωπο ή μια εφηβική ιστορία ανώριμης τρέλας απ’ τη μακρινή Εντιρνέ. (Από το οπισθόφυλλο)

Ο συγγραφέας ''χτίζει'' μία ιστορία με αρχή, μέση και τέλος που έρχεται να αναδείξει άγνωστες, ή, λιγότερες γνωστές της ζωής αυτών των ανθρώπων εκείνης της εποχής. Κάθε στοπ καρέ και μία ανάμνηση που ''αναδύεται'' από αυτό το ιδιότυπο ''χρονοντούλαπο'' που κάνει τα πρόσωπα της ιστορίας είτε να λυτρώνονται είτε να πονούν. Σε καμία, όμως, περίπτωση κανένας και καμία δε βγαίνει αλώβητος/α σε όλη αυτήν την ιδιαίτερη εσωτερική ''πάλη'' σχετικά με το ζήτημα της πίστης, της αποδοχής του εαυτού και της όποιας ταυτότητας, καθώς και της θέσης του/της μέσα σε έναν κόσμο που συνεχώς εξελίσσεται και μεταβάλλεται...

Με έναν λόγο πεζό που φαντάζει πιο ποιητικός και λυρικός, ο συγγραφέας με εμφανή την ενδελεχή του έρευνα αποτυπώνει πάνω στο χαρτί μία πλοκή που αναδεικνύει ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα της τότε εποχής, εμμένει με ωραίο τρόπο σε ποικίλα λαογραφικά κομμάτια του τόπου, την όποια μορφή εκπαίδευσης και τη θέση της θρησκείας, όπως και τα ήθη και τα έθιμα που όριζαν τον τρόπο σκέψης και ζωής αυτών των ανθρώπων. Κι όλα αυτά μέσα από παραδείγματα παρμένα από την καθημερινή ζωή με πρωταγωνιστές/στριες άνδρες και γυναίκες που εκπέμπουν μία αληθοφάνεια και μοιάζουν σαν να τους/τις γνωρίζουμε από παλιά. Εάν, λοιπόν, αγαπάτε ανάλογα βιβλία με μία νοσταλγική νότα και δε φοβάστε τον σχετικά μεγάλο τους όγκο, τότε αυτό το βιβλίο είναι για εσάς.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα.