ΟΙ ΠΡΩΗΝ

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Νομίζω ότι έχω μοιραστεί ξανά μαζί σας τη σκέψη μου το πόσο δελεαστικό κι αναζωογονητικό βρίσκω το γεγονός να χάνω και να βρίσκω ξανά την ''επαφή'' μου με την πένα ενός/μίας δημιουργού, ενώ έχει μεσολαβήσει ένα σεβαστό χρονικό διάστημα ανάμεσα σε αυτό το ''αλισβερίσι'' εμπειριών της ψυχής. Σήμερα, λοιπόν, ''συναντώ'' για δεύτερη φορά τη συγγραφέα Κωνσταντία Κοζανίτου, μέσα από το καινούργιο της μυθιστόρημα, με τίτλο ''Οι πρώην'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος. Ένα μυθιστόρημα που προσπαθεί να βρει -και το πετυχαίνει- τις ισορροπίες μεταξύ του αστυνομικού και μυστηριώδους στοιχείου με εκείνο του κοινωνικού προβληματισμού που ξεπηδά μέσα από την όποια μας καθημερινότητα.

''Και οι τέσσερις αποφάσισαν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τη λέξη «πρώην». Σαν συνθηματικό μεταξύ τους, για να θυμούνται πώς ξεκίνησε η φιλία τους, για να μην παρεκτρέπονται, για να αποδέχονται και να συγχωρούν μυστικά και ψέματα, αν υπήρχε ανάγκη ή λόγοι ασφαλείας."

Δε σας το κρύβω, ότι στο πρώτο άκουσμα του τίτλου, έπιασα τον εαυτό μου να σκέφτεται ότι αυτή οι πρώην είναι άτομα που πέρασαν από τις ζωές των κεντρικών πρωταγωνιστριών και είτε έμειναν στο παρελθόν είτε όχι, ίσως και να καθόρισαν αυτό το οποίο είναι σήμερα. Μόνο που δε θέλανε να τα αποκαλούν με τα ονόματά τους. Όχι από φόβο, ή, δισταγμό, μα ίσως διότι επιθυμούν να μείνουν, πλέον, ανεπηρέαστες από την παρουσία τους και την όποια πιθανή επίδρασή τους στις ζωές τους. Κι αν αναρωτιέστε το αν υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στις ζωές μας και να τις επηρεάζουν σε τέτοιον βαθμό, δεν έχετε παρά να στρίψετε το βλέμμα σας και να κοιτάξετε γύρω σας. Τότε θα αντιληφθείτε πολλά...

''Στη μετά Covid-19 εποχή, η ανακάλυψη της σορού ενός άγνωστου άντρα συγκλονίζει τις ζωές τεσσάρων γυναικών που θα συνδεθούν μεταξύ τους με μια δυνατή φιλία. Αν και η καθεμία κουβαλάει τον δικό της σταυρό, η Ελπίδα, η Άννα, η Χρυσάνθη και η Μαρίνα συμμαχούν σε έναν κοινό αγώνα για να μάθουν την αλήθεια και να ανακαλύψουν την ταυτότητα του νεκρού. Οι τέσσερις ηρωίδες βιώνουν απρόσμενες καταστάσεις και προσπαθούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, την ώρα που αλλάζουν και επαναπροσδιορίζονται οι στόχοι, οι απόψεις και οι σχέσεις τους." (Από το οπισθόφυλλο)

Η ''εισαγωγή'' μας στην υπόθεση του έργου ξεκινά με μία σκηνή που ίσως να μας παραξενεύει και να μοιάζει κάπως να μην ταιριάζει στα όσα θα ακολουθήσουν, μα αξίζει να την κρατήσουμε ως ένα σημαντικό στοιχείο σαν άλλον αστερίσκο στη σκέψη μας. Η συγγραφέας επιλέγει να μας ''ρίξει'' το πρώτο δόλωμα και έπειτα θα αρχίσει να ξετυλίγει το κουβάρι της υπόθεσης με τον τρόπο που εκείνη επιθυμεί. Σταδιακά και δίχως βιάση γίνεται η παρουσίαση όλων των προσώπων της ιστορίας και η σκιαγράφηση/τοποθέτησή τους μέσα στην υπόθεση όχι μόνο θα θέσει τις βάσεις πάνω στις οποίες θα αναπτυχθεί όλη η πλοκή, μα θα μας επιτρέψει να τους/τις γνωρίσουμε και να αναπτύξουμε μία οικειότητα μαζί τους. Μέχρι τη στιγμή που πάλι μία άλλη σκηνή θα έρθει να προστεθεί -κι ενώ θα μοιάζει σαν να ξεπηδά από τις σελίδες άλλης ιστορίας- εμείς οφείλουμε να μην την αγνοήσουμε.

Είναι αλήθεια ότι το βιβλίο κάπως με ''μπέρδεψε''/''παίδεψε'' μέχρι να βρω τον ρυθμό του και να βάλω σε μία τάξη τα όσα λάμβανα από εκείνο και να ενώσω όλα τα κομμάτια αυτού του αόρατου παζλ. Αυτό διήρκησε από την αρχή έως και περίπου τη μέση, αφού από εκεί και μέχρι το τέλος του ένιωσα να μετατρέπεται σε κάτι πιο δυναμικό τόσο η υπόθεση όσο και η ίδια η πένα της συγγραφέως που την έβρισκα κάπως πιο συγκρατημένη μέχρι εκείνη τη στιγμή. Το μυστήριο κάνει πιο εμφανή την παρουσία του, τα κίνητρα και οι πιθανότητες γύρω από τα πρόσωπα των ενόχων πληθαίνουν, ενώ παράλληλα έρχονται στην επιφάνεια καλά κρυμμένα μυστικά που όχι μόνο διαταράσσουν τις ήδη εύθραυστες ισορροπίες, αλλά ανατρέπουν και επιβεβαιώνουν την ίδια στιγμή τα όσα υποψιαζόμαστε...

Η συγγραφέας προφανώς και δεν έχει καμία πρόθεση να θίξει, ή, να κουνήσει επιδεικτικά το δάχτυλο σε κανέναν άνθρωπο. Αντιθέτως, με πολλή προσοχή, σεβασμό και ενσυναίσθηση θα καταπιαστεί με επώδυνα ζητήματα αναφορικά με τη ψυχολογική και σωματική βία, την εκμετάλλευση, τις σχέσεις παιδιών/γονιών, την κακοποίηση, τις σχέσεις μεταξύ των συζύγων, τα ταμπού και τις όποιες λανθασμένες πεποιθήσεις του παρελθόντος, τη δύναμη και παρουσία της ανιδιοτελούς γυναικείας φιλίας, την υποστήριξη, την αυτονόητη αλληλεγγύη και εμπιστοσύνη όχι μόνο στα όμορφα (εκεί όλοι κι όλες είμαστε καλοί/ες), μα και στα δύσκολα που μπορεί να μας επιφυλάσσει η ζωή...

Με μία ευγένεια που διακρίνει τόσο τη γραφή όσο και το ύφος της συγγραφέως θεωρώ ότι το βιβλίο ξέρει το πώς να κινήσει τη σκέψη και την κριτική μας ματιά γύρω από σοβαρούς κοινωνικούς προβληματισμούς που απασχολούν άμεσα, ή, έμμεσα, σε λιγότερο, ή, σε μεγαλύτερο βαθμό όλους κι όλες μας και οφείλουμε να σταθούμε απέναντί τους, να τους κοιτάξουμε κατάματα και να προσπαθήσουμε να φτιάξουμε ένα καλύτερο αύριο για όλους κι όλες μας που θα είναι απηλλαγμένο από πολλά από τα διαχρονικά παρόντα κακώς κείμενα που ταλανίζουν... Εάν, λοιπόν, αγαπάτε ανάλογα βιβλία, σας προτρέπω να το αναζητήσετε κι εσείς με τη σειρά σας.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.