Πώς να σε συγχωρήσω;

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

''Αν σου έλεγαν πως η συγχώρεση είναι η ύψιστη μορφή αγάπης, θα το πίστευες;

Αν σου έλεγαν πως χωρίς αυτή δεν υπάρχει λύτρωση, θα συμφωνούσες;"

Μάλιστα... 

Και κάπως έτσι μπορεί να βρεθείς ''αντιμέτωπος/η'' μπροστά από φαινομενικά απλά και ανώδυνα ( ; ) ερωτήματα -όπως τα δύο παραπάνω- που όχι μόνο μπορεί να σε κάνουν να αισθανθείς ότι ''στριμώχνεσαι'' από το βάθος της αλήθειας των νοημάτων τους, μα κι από τις συνταρακτικές αποκαλύψεις που προκύπτουν από τις απαντήσεις που απαιτούν -εντός κι εκτός εισαγωγικών- από σένα να τους δώσεις...

Διότι, μπορεί οι λέξεις και κατ'επέκταση οι ερωτήσεις που σχηματίζουν να είναι απλές λέξεις, μα εμείς τους δίνουμε τον τόνο και την όποια χροιά που συνοδεύεται από ποικίλα συναισθήματα με την ανάλογη επίδραση πάνω μας.

Μεγάλη συζήτηση θα μου πείτε ότι ''ανοίγω'' και δεν έχετε άδικο, οπότε έρχομαι να κάνω τις όποιες ''συστάσεις'' με το βιβλίο που με έβαλε στη διαδικασία να σκεφτώ όλα αυτά. Ο λόγος για το καινούργιο μυθιστόρημα της συγγραφέως Ελένης Ισπόγλου, με τίτλο ''Πώς να σε συγχωρήσω;'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ιβίσκος. Ένα μυθιστόρημα προσωποκεντρικό και τόσο καθολικό την ίδια στιγμή που θεωρώ ότι με ''άγγιξε'' με τρόπο ανέλπιστο.

''Πώς να σε συγχωρήσω;'' ο τίτλος του βιβλίου κι είναι γεγονός ότι από τη μία πλευρά σκέφτηκα ότι όλοι κι όλες κάνουμε λάθη. Και πρώτη απ'όλους/ες εγώ! Λάθη είτε ακούσια είτε εκούσια. Και φυσικά έχουμε κάθε δικαίωμα να τα αντιλαμβανόμαστε, να μαθαίνουμε από εκείνα και κυρίως να μην τα επαναλαμβάνουμε. Ναι, η αποδοχή των λαθών και η αναγνώρισή τους από μεριά μας συνεπάγεται ειλικρινή μεταμέλεια και ταπείνωση, ώστε να έχει νόημα και η όποια συγχώρεση θα αποζητήσουμε να λάβουμε. Για μένα, λοιπόν, ως απλός άνθρωπος, θέλει μεγαλύτερη δύναμη, θάρρος, κατανόηση, συμπόνια, ενσυναίσθηση, καλοσύνη και αρκετές ακόμη αρετές για να μπορέσεις να συγχωρέσεις έναν άλλον άνθρωπο που μπορεί να σε πλήγωσε. Και ναι, τολμώ να πω ότι θαυμάζω -ίσως και να ζηλεύω- εκείνους τους ανθρώπους που όχι μόνο μπορούν να συγχωρούν, αλλά ταυτόχρονα να ξεχνούν ό,τι κακό τους έχει συμβεί και τον άνθρωπο που τους το προκάλεσε. Διότι, άλλο πράγμα είναι το να δεχθώ τη συγγνώμη και να κάνω σαν να μη συνέβη ποτέ τίποτα κι άλλο ναι μεν να τη δέχομαι, αλλά ψάχνω την κατάλληλη στιγμή να στο ''χτυπήσω'' δε... 

Κι από την άλλη, μέσα σε όλη μου την αναποδιά, δεν μπορώ να μην παραδεχθώ τα λάθη μου. Σε αντίθετη περίπτωση θα ένιωθα ότι ''πνίγομαι'' από το βάρος των ενοχών. Σίγουρα δεν μπορώ να εμμείνω σε αυτά, μα και δεν αποζητώ τη συχγώρεση... Όχι! Μπορεί να ακούγομαι κάπως ακραία και απόλυτη, μα έχω μάθει να μη με συγχωρώ! Προσέξτε! Δεν ισχυρίζομαι ότι αυτό είναι σωστό, ή, ότι δε συγχωρώ τους άλλους ανθρώπους, μα μιλώ μόνο για τον εαυτό μου και την όποια τιμωρία που οφείλω να νιώσω πάνω μου, ώστε ίσως να μπορέσω να βιώσω και την όποια λύτρωση... Γι'αυτό πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης του βιβλίου, έπιασα τον εαυτό μου να παραλλάσσει το ''σε'' που περιέχεται στον τίτλο του βιβλίου με το ''με''... Ή μάλλον αυτό το ''σε'' να απευθύνεται όχι σε κάποιο άλλο πρόσωπο, αλλά στον ίδιο μας τον εαυτό; Μήπως βλέπουμε τα λάθη μας πάνω σε άλλους ανθρώπους και στοχεύουμε να μας συγχωρήσουμε για κείνα μέσα από τη συγχώρεση των άλλων ανθρώπων; 

Συγγνώμη για τον άναρχο και μη λογοτεχνικό μου ακατάπαυστο λόγο (ευτυχώς δε διεκδικώ καμία θέση στη λίστα με τους/τις συγγραφείς!), αλλά είναι σκέψεις που ''ξεπήδησαν'' με απόλυτη φυσικότητα από το άκουσμα του τίτλου και διήρκησαν καθ'όλη την ώρα της ανάγνωσης του βιβλίου και κρατούν μέχρι και τώρα που γράφω τις σκέψεις μου για εκείνο. Κι αναρωτιέμαι, άραγε, έτσι δεν οφείλουν να δρουν τα βιβλία; Να μας βάζουν στη διαδικασία να σκεφτόμαστε, ίσως και να ξεβολευόμαστε, μαζί με την όποια ψυχαγωγία; Και δε μιλώ για αναμασημένη τροφή έτοιμη στο πιάτο προς σερβίρισμα, αλλά για όλα εκείνα που προκύπτουν από την επαφή μας με ένα βιβλίο και μιλούν, απευθείας, στο μυαλό και στην ψυχή μας...

''Λέγομαι Θάλεια. Για χρόνια ζούσα ανάμεσα σε ανάγκες και πρέπει. Έμαθα να αντέχω και να σωπαίνω, χωρίς να σκέφτομαι πως η ζωή φεύγει ασύλληπτα γρήγορα. Βρίσκομαι μπροστά σε ένα όραμα που ζητά να γίνει πραγματικότητα, έναν νέο έρωτα και δίπλα στη μητέρα μου που μεγαλώνει. Όμως, μια τυχαία συνάντηση σε μια επαγγελματική πτήση αρκεί για να αλλάξει τα πάντα. Η ζωή μου ξεκινά να ξετυλίγεται από την αρχή, σαν νήμα που κάποιος τράβηξε απότομα. Το παρελθόν επιστρέφει και μία αλήθεια που άργησε να βγει στο φως με δοκιμάζει αλύπητα. Μήπως όμως η συγχώρεση είναι η βαθύτερη μορφή δύναμης για να μπορέσω να προχωρήσω;" (Από το οπισθόφυλλο)

Πιο πάνω σας είπα ότι για μένα το βιβλίο είναι αρκετά προσωποκεντρικό και η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της ιστορίας από την ματιά της κεντρικής πρωταγωνίστριας δε μας αφήνει περιθώρια να κινηθούμε κάπως αλλιώς. Μη σας πω ότι μας βοηθά να γίνουμε ένα με εκείνη και να μπούμε στη θέση της, να βιώσουμε τα όσα ζει και να αισθανθούμε τόσα κι άλλα τόσα. Διότι, η Θάλεια αν και πρόσωπο της φαντασίας που πρωταγωνιστεί μέσα σε ένα λογοτεχνικό κείμενο, μοιάζει τόσο πολύ με πολλούς ανθρώπους εκεί έξω. Είτε άνδρες είτε γυναίκες που μπορεί η αγάπη προς ένα κοντινό τους πρόσωπο και η απόδειξη αυτής προς εκείνο να ''γεννάται'' μέσα από την όποια υποχρέωση της αφοσίωσης και το ''βάρος'' που αυτή φέρει και βάζοντας στην άκρη κάθε δική του/της επιθυμία, όνειρα, στόχους και αρκετά ακόμη... Όμως, πόσο λάθος μπορεί να είναι όλο αυτό απ'όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές;

Η συγγραφέας με έναν λόγο απλό και διόλου απλοϊκό, μα πάνω απ'όλα ειλικρινή και συγκινησιακά φορτισμένο δίχως να γίνεται μελό, ή, κλισέ μιλά μέσα από την παρούσα για όλα τα παραπάνω στα πλαίσια εκείνων των σχέσεων (όλων των ειδών) που σημαδεύουν τη ζωή μας με τον έναν, ή, τον άλλον τρόπο, την ανάγκη να ξαναγεννηθούμε μέσα από την όποια ελπίδα και τον επαναπροσδιορισμό των προτεραιοτήτων μας, καθώς και το πώς μπορούμε να βρούμε τον εαυτό μας μέσα σε όλα αυτά και να ''ξανασυστηθούμε'' ξανά με εκείνον και τους/τις γύρω μας. 

Εν κατακλείδι, έχουμε να κάνουμε με ένα ευνόητο κι αρκετά καλογραμμένο βιβλίο που δε θεωρώ ότι μου άφησε κάτι αναπάντητο και όχι μόνο με έκανε να βγάλω τα δικά μου συμπεράσματα γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις, αλλά να ξαναδώ από απόσταση και με πιο καθαρή ματιά τόσο εμένα όσο και τους/τις γύρω μου.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ιβίσκος.