Ο λύκος μέσα μου

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Ανέκαθεν αγαπούσα τους λύκους κι αυτήν την αντιφατική διττή τους φύση που μοιάζει να προσπαθεί να βρει τις ισορροπίες μεταξύ του καλού και του κακού. Σαν να μπορούν να παρομοιαστούν με τους ανθρώπους κι όλο το φως και το σκοτάδι που αντιμάχεται το ένα το άλλο, σε καθημερινή βάση, μέσα στη σκέψη και την ψυχή τους. Ο συγγραφέας Πέδρο Μάνιας (Pedro Manas), στο πρώτο του εφηβικό μυθιστόρημα με τίτλο ''Ο λύκος μέσα μου'' (Un lobo dentro), δε θα φοβηθεί να μιλήσει ''ανοιχτά'' για πράγματα που συμβαίνουν γύρω μας και εμείς δεν τους δίνουμε πάντα την προσοχή που τους πρέπει. Το βιβλίο του κυκλοφορεί, πλέον, και στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο και προορίζεται για εφηβικό κοινό άνω των 12 ετών. Αν και μεταξύ μας, καλό θα ήταν να διαβαστεί κι από μεγαλύτερους/ες. Τη μετάφρασή του έχει επιμεληθεί η κυρία Δέσποινα Δρακάκη. Εικονογράφηση: Εντ Καρόσια (Ed Carosia).

Πολλές φορές ακούμε τη φράση ''Αυτά δε γινόντουσαν ποτέ/στην εποχή μας''. Δε θέλω να χαλάσω, επουδενί, αυτήν τη γλυκειά ψευδαίσθηση μέσα στην οποία μερικοί/ες επιθυμείτε να ζείτε αναπολώντας με έναν μακάριο και νοσταλγικό τρόπο τις περασμένες εποχές. Τότε που ήσασταν ακόμη παιδιά και δεν αισθανόσασταν τον κόσμο να σας ''πνίγει'' μαζί με τα όποια προβλήματα, άγχη και ''πρέπει'' που ακολουθούν οι ενήλικες υποχρεώσεις μας. Δυστυχώς, όμως, ο κόσμος μας δεν είναι αγγελικά πλασμένος και πάντα συνέβαιναν πολλά άσχημα γύρω μας, αλλά είτε είχαμε μάθει να ζούμε αγνοώντας τα με το πρόσχημα ότι δε μας αφορούν είτε διότι η ίδια η κοινωνία φρόντιζε ώστε να τα ''καλύπτει'' και να μη γίνονται φανερά σε πολλούς/ες για λόγους φόβου, προκαταλήψεων και λοιπών.

Η εγκληματικότητα των εφήβων, ο εκφοβισμός (εντός κι εκτός του σχολικού πλαισίου), οι ομάδες παραβατικών παιδιών/εφήβων που τριγυρίζουν προκαλώντας πολλά προβλήματα και ζημιές, καθώς και η γενικότερη αντίδραση τους είναι κάτι που υπήρχε πάντα. Απλώς, τώρα, θεωρώ ότι όλα έχουν ξεφύγει, αφού δεν υπάρχει ούτε η σωστή αντιμετώπιση από τους γονείς και το σχολικό περιβάλλον ούτε και τα ορθώς επιβεβλημένα όρια καλής συμπεριφοράς από την κοινωνία. Όχι! Δεν υπάρχει η παραμικρή σωστή μέριμνα για όλα τα παραπάνω. Και για να είμαστε, απολύτως, ειλικρινείς, κανένας και καμία δε γεννιέται ούτε θύτης ούτε θύμα! Προφανώς κι οφείλουμε να κοιτάξουμε πίσω από το όποιο ''φαίνεσθαι'' και να δούμε το ''είναι'' τόσο του ψυχισμού αυτών των παιδιών/εφήβων, το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζουν και μεγαλώνουν, όπως και τί είδους εμπειρίες αυτά έχουν. Ναι, τα πάντα ξεκινούν από το οικογενειακό περιβάλλον και τις όποιες προσλαμβάνουσες των παιδιών/εφήβων από εκείνο. 

Δεν είμαι ακόμη μητέρα, αλλά μπορώ να αντιληφθώ ότι ο ρόλος του γονέα είναι πολύ απαιτητικός, δύσκολος και φέρει τις ανάλογες ευθύνες. Ευθύνες τόσο για την ανατροφή του παιδιού (σε όλα τα επίπεδα) όσο και για να προσφέρει έναν χρήσιμο και καλό άνθρωπο στην κοινωνία. Οπότε, θα μου επιτρέψετε να θεωρώ ότι όλοι οι γονείς πρέπει να είναι πάνω από τα παιδιά τους και να ακούν τις όποιες ανησυχίες, προβληματισμούς, σκέψεις κι οτιδήποτε άλλο μπορεί να τα ευχαριστεί, ή, να τα στενοχωρεί. Δεν μπορώ να δεχθώ ως δικαιολογία το να βάζουν τα δικά τους προβλήματα πάνω από τα παιδιά τους. Εκείνοι τα έχουν φέρει στη ζωή, εκείνοι οφείλουν και πρέπει να στέκονται στο πλάι τους. Να τα νουθετούν και να τα καθοδηγούν. Να γίνονται ορθά πρότυπα για εκείνα και να γνωρίζουν τα παιδιά τους να τους εμπιστεύονται κι όχι να τους φοβούνται!

Αγαπητοί γονείς, δεν προστατεύτε το παιδί/τα παιδιά σας μη δεχόμενοι/ες ότι μπορεί να είναι εκείνο/α το άτομο/τα άτομα που προκαλούν προβλήματα είτε στο σχολικό περιβάλλον είτε ακόμη και στο ευρύτερο κοινωνικό. Με όλον τον σεβασμό, αλλά φορώντας παρωπίδες και χαϊδεύοντάς τους τα αυτιά δικαιολογώντας κι ανεχόμενοι/ες τα πάντα λέγοντας ότι πρόκειται για παιδιά/εφήβους/ες, δεν τα βοηθάτε. Αντιθέτως, η κατάσταση όλο και θα χειροτερεύει και έπειτα θα είναι δύσκολα αντιστρέψιμη. Όχι, ότι δεν μπορεί να συμβεί και το αντίθετο! Πάντα υπάρχει χρόνος για μεταμέλεια και για επιλογή του καλού έναντι του όποιου κακού. Κι όλα αυτά αναδεικνύει ο συγγραφέας μέσα από την παρούσα ιστορία. Μόνο που αυτήν τη φορά δε θα ακούσουμε ακόμη μία εμπειρία ενός θύματος εκφοβισμού, αλλά θα την προσεγγίσουμε μέσα από τα μάτια ενός θύτη και των όποιων φαντασμάτων του παρελθόντος που ζητούν λύτρωση μέσω της συγχώρεσης...

''Ένα αθώο παιχνίδι που ξεφεύγει από τον έλεγχο ώσπου παύει να είναι παιχνίδι. Ένα αστείο, μια κοροϊδία, ένα παρατσούκλι, μια φήμη, ένα ανώνυμο μήνυμα, μια απειλή, ένα χτύπημα, ένας ξυλοδαρμός. Έτσι ξεκινούν όλα, και όχι όπως στις ταινίες. Μια ιστορία που συμβαίνει κάθε μέρα, παντού, σε πολλούς διαφορετικούς ανθρώπους. Θύματα που δεν ξέρουν πλέον αν εκφοβίζονται για αυτό που είναι ή αν είναι αυτό που είναι επειδή εκφοβίζονται. Μέχρι που, μια μέρα, ένα από αυτά αποφασίζει ότι αν δεν μπορεί να σταματήσει να νιώθει φόβο, τότε θα τον προκαλέσει εκείνος. Η ιστορία για το πώς ο Τζέικομπ έγινε ο Λύκος. Για το πώς και οι δύο τους μεγάλωσαν ταυτόχρονα, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο. Η ιστορία του τέρατος στο οποίο μπορεί να μεταμορφωθεί ο καθένας. Ακόμα και το θύμα." (Από το οπισθόφυλλο)

Ποια είναι, άραγε, τα βαθύτερα αίτια ώστε ένας άνθρωπος να πάρει την ιδιότητα του θύτη, ενώ μπορεί να έχει βρεθεί και στην πλευρά του θύματος; Τί μπορεί να συνεπάγεται η εντός κι εκτός εισαγωγικών υποταγή ενός ανθρώπου στα θέλω των τρίτων -ακόμη κι αν αυτοί/ες αποτελούν μία παρέα με όχι τόσο θετικό πρόσημο; Φόβος; Aνάγκη για αποδοχή; Μία διαστρεβλωμένη οπτική φροντίδας; Αντίδραση; Έμμεση εξωτερίκευση πόνου; Κάτι άλλο, ή, όλα μαζί; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που ήρθαν να κεντρίσουν τη σκέψη μου καθ'όλη τη διάρκεια της ανάγνωσης του βιβλίου. Ένα βιβλίο γραμμένο από ενήλικα για εφηβικό κοινό, όπου ναι μεν μιλάει ένας έφηβος, αλλά με μία ωριμότητα που του έχει δώσει η ίδια η ζωή, που μεταξύ μας δε χρειάζεται να την έχει από τώρα. Ας μη βιαζόμαστε ούτε να μεγαλώσουμε εμείς οι ίδιοι/ες ούτε και να επιθυμούμε τα παιδιά και οι έφηβοι/ες να σκέφτονται και να πράττουν με τρόπο μεγαλίστικο για την ηλικία τους. 

Ξέρω ότι ο χρόνος πάντα είναι περιορισμένος για τόσο σημαντικές συζητήσεις γύρω από θέματα ''αγκάθια'' μέσα σε ένα κείμενο με σκέψεις μου για ένα βιβλίο που διάβασα και σας παρουσιάζω, αλλά θεωρώ ότι καταλάβατε τόσο το σκεπτικό του συγγραφέα και το δικό μου όσο και ότι το παρόν μυθιστόρημα αποτελεί μία πολύ καλή ευκαιρία για να συζητήσετε με τα παιδιά σας αυτό το τόσο καίριο ζήτημα. Να θυμάστε ότι οι υγιείς, εποικοδομητικοί, ειλικρινείς και με ορθά επιχειρήματα διάλογοι -δίχως φωνές, απειλές, τιμωρίες- μόνο θετικά αποτελέσματα μπορούν να επιφέρουν. Εμένα το βιβλίο μου άρεσε πολύ! Παρά την όποια φαινομενική ''τραχιά'' του φύση, κατάφερε στο τέλος να με γεμίσει με ελπίδα.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.