Η βασίλισσα της Σπάρτης

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Η ιστορία έχει τόσες πτυχές όσα και τα πρόσωπα που τη διηγούνται και υπήρξαν άμεσο, ή, έμμεσο μέρος αυτής. Δυστυχώς, υπάρχει μία γενικότερη τάση απαρχής σχεδόν της ύπαρξης των ανθρώπων, οι ιστορικοί να εστιάζουν -κατά κόρον- σε συγγραφή/καταγραφή μόνο των αξιέπαινων ανδραγαθημάτων των ανδρών πολεμιστών, ηρώων, αρχηγών των στρατών, κλπ. και να μην εστιάζουν και στα όσα σημαντικά κατορθώματα των γυναικείων μορφών που όχι μόνο διακρίθηκαν για την τόλμη, την ευφυϊα και τη δύναμη που επέδειξαν σε ανάλογες μάχες προσφέροντας κι ως θυσία τους ίδιους τους τους εαυτούς. 

Κακά τα ψέματα, αν ρωτήσουμε τους/τις περισσότερους/ες εκεί έξω ποιες οι γνώσεις τους γύρω από τις βασίλισσες του αρχαίου κόσμου και κατ'επέκταση για τις γυναίκες που η ιστορία τιμά τη μνήμη τους με τον έναν, ή, τον άλλον τρόπο θα μάθουμε για γυναίκες όπως την Ελένη, βασίλισσα της Σπάρτης, κι αυτό διότι επρόκειτο για μία γυναίκα εκπάγλου καλλονής που η απιστία προς τον νόμιμο σύζυγό της οδήγησε στον τρωϊκό πόλεμο, ή, για εκείνες που μόνο αρνητικά αποτελέσματα είχε η ύπαρξή τους στους/στις γύρω τους. Κι όλο αυτό σαν μία απλή και μικρή αναφορά μέσα σε όλα τα άλλα. Είναι, όμως, μόνο έτσι; Μήπως η πατριαρχία και τα κατάλοιπα αυτής έχουν αντίκτυπο ακόμη και στην ιστορία και στις αναφορές εκείνης;

Κι επειδή πάντα μα πάντα θα υπάρχουν εκείνες οι φωτεινές εξαιρέσεις στον κανόνα τόσο οι ιστορικοί του τότε, του παρόντος και του μέλλοντος όσο και οι εκάστοτε δημιουργοί έρχονται και ''καλύπτουν'' αυτά τα ιστορικά ''κενά'' και μας δίνουν την ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα, ή, ακόμη και για πρώτη φορά αυτές τις αξιομνημόνευτες γυναικείες φιγούρες που με τον τρόπο τους καθόρισαν τον ρου της ιστορίας και το πώς οδηγηθήκαμε στο σήμερα. Χαίρομαι, ιδιαιτέρως, όταν μου δίνεται η δυνατότητα να διαβάσω ανάλογα ιστορικά μυθιστορήματα και να λάβω νέες και ενδιαφέρουσες γνώσεις γύρω από εκείνες που μπορούν να με διδάξουν πολλά. 

Για ένα ανάλογο ιστορικό μυθιστόρημα σας μιλώ σήμερα. Ο λόγος, λοιπόν, για το βιβλίο της Γαλλίδας συγγραφέως Christine Camps, με τίτλο ''Η βασίλισσα της Σπάρτης", το οποίο κυκλοφορεί στη χώρα μας από τις εκδόσεις Διάνοια, σε μετάφραση από την κυρία Κλεοπάτρα Διαμαντάρα. Κι όχι! Μη βιαστείτε να βγάλετε τα όποια συμπεράσματά σας ακούγοντας τον τίτλο του βιβλίου κάνοντας τους ανάλογους συνειρμούς. Περιμένετε! Κάντε λίγο υπομονή! Δεν πάει ο νου σας! Όχι! Δεν πρόκειται για την ωραία Ελένη της Σπάρτης, αλλά για μία άλλη πιο εμβληματική -τουλάχιστον για μένα- βασίλισσα της Σπάρτης, τη Γοργώ. Την πιστή σύζυγο του σπουδαίου βασιλιά Λεωνίδα. Και αφού το ξεκαθαρίσαμε κι αυτό, ας περάσουμε στην πλοκή του βιβλίου.

''Η Σπάρτη δεν νίκησε μόνο με ξίφη. Νίκησε με μια γυναίκα.

Όλοι γνωρίζουν τον Λεωνίδα.

Ελάχιστοι γνωρίζουν τη Γοργώ.

Είκοσι πέντε χρόνια μετά τη θυσία των Τριακοσίων, ο Ηρόδοτος φτάνει στη Σπάρτη για να καταγράψει την πιο θρυλική μάχη της Ιστορίας. Εκεί όμως θα ανακαλύψει μια αλήθεια πιο επικίνδυνη από τον πόλεμο: πίσω από τον ήρωα στεκόταν μια βασίλισσα που δεν υπάκουε, δεν σιωπούσε και δεν λύγιζε.

Η Γοργώ κινεί τα νήματα της εξουσίας σε έναν κόσμο ανδρών, πολεμιστών και αίματος. Με οξυδέρκεια, θάρρος και αλύγιστη πίστη στη Σπάρτη, σφράγισε τη μοίρα της πόλης και χάραξε την Ιστορία από τις σκιές. Ένα ιστορικό μυθιστόρημα γεμάτο ένταση, πολιτικές ίντριγκες και συγκρούσεις, που αποκαλύπτει τη γυναίκα πίσω από τον θρύλο και ξαναγράφει όσα νομίζαμε πως γνωρίζαμε. 

Γιατί η αληθινή δύναμη δεν φαίνεται πάντα στο πεδίο της μάχης." (Από το οπισθόφυλλο)

Διαβάζοντας την άνωθεν περιγραφή θα περίμενα σχεδόν από την αρχή της αφήγησης να μάθουμε τα πάντα γύρω από τη μορφή της βασίλισσας Γοργώς. Όμως, η συγγραφέας έχει άλλα σχέδια. Προτιμά να μας συστήσει τα πρόσωπα που θα μιλήσουν για εκείνη και θα αφηγηθούν την ιστορία της, αφού πρώτα θα κάνουν μία αναδρομή στις ζωές των ίδιων ώστε να οδηγηθούν στο τότε που θα ξετυλιχθεί το κουβάρι των αναμνήσεων με κεντρική πρωταγωνίστρια τη Γοργώ. Και κάπου εδώ θα είμαι ειλικρινής μαζί σας. Εμένα αυτό ως συνθήκη δεν ήταν κι ό,τι πιο αρεστό, δίχως να σημαίνει ότι έχουμε να κάνουμε με ένα λιγότερο καλό βιβλίο. Απλώς -για μένα- θεωρείται κάπως βραδύ ως προς την εισαγωγή του στο κεντρικό θέμα. 

Μα και πάλι! Η συγγραφέας ύστερα από ένα σημείο κι έπειτα βρίσκει τον ρυθμό της και μας συστήνει αυτή τη δυναμική και οξυδερκή προσωπικότητα που άκουγε στο όνομα Γοργώ και δεν ήταν απλώς ακόμη μία βασίλισσα στο πλευρό του εμβληματικού ήρωα Λεωνίδα. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μία γυναίκα που μόνο ως πρότυπο προς μίμηση μπορούσε να θεωρηθεί σε ένα πλαίσιο διαχρονικό όπου οι γυναίκες θεωρούνται κατώτερες των ανδρών κι οφείλουν να επιβιώσουν μέσα σε ένα σκηνικό γεμάτο ένταση, ίντριγκα, αλλά και οι πολιτικές και λοιπές συγκρούσεις σε διάφορα επίπεδα, εκείνη κατάφερε να διακριθεί για την οξυδέρκεια της σκέψης της σε διάφορους τομείς όπως η στρατηγική στο πολεμικό πεδίο, τον χώρο της πολιτικής, μα και της πίστης και της στήριξης όχι μόνο από πίσω, αλλά και στο πλάι του συζύγου της ως ίση κι όχι ως υποδεέστερη...

Λόγος γρήγορος και οικείος, ρεαλιστικοί διάλογοι, συνεχόμενη αφήγηση των γεγονότων, μικρά και περιεκτικά κεφάλαια, καθώς και χρήσιμες πληροφορίες γύρω από ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα είναι μερικά από τα λοιπά θετικά στοιχεία που βρήκα κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης του βιβλίου που εντέλει μου άφησε αρκετά καλές εντυπώσεις. Εάν, λοιπόν, αγαπάτε κι εσείς ιστορικά μυθιστορήματα, τότε θεωρώ το παρόν μία καλή πρόταση.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διάνοια.