Το Χάρτινο Θηριοτροφείο & άλλες ιστορίες

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

''H πιο πολυβραβευμένη συλλογή διηγημάτων σύγχρονης επιστημονικής φαντασίας."

Άραγε, θα είναι ποτέ αρκετός ο χρόνος για να διαβάσουμε όλα τα βιβλία και να ''συναντήσουμε'' -έστω και για μία φορά- όλους/ες τους/τις δημιουργούς που επιθυμούμε; Προφανώς και η ερώτησή μου είναι ρητορική, αλλά να που τα βιβλία έρχονται για να ''καλύψουν'' τη φαντασία μας και πολλές από τις υποθετικές μας σκέψεις είτε γύρω από το μέλλον είτε αυτές που σχετίζονται με αυτά τα ''αν'' που μας ταλανίζουν για το πώς θα μπορούσε να είναι η ζωή και το σύμπαν όπως το ξέρουμε τώρα στο παρόν και τα όσα μπορεί να έχουμε βιώσει κατά το παρελθόν. Αγαπώ, λοιπόν, να προσπαθώ να φτάσω και να διευρύνω τα όρια των ''αναγνωστικών'' μου οριζόντων και να έρχομαι σε επαφή με όσα περισσότερα έργα, συγγραφείς και λογοτεχνικά είδη είναι εφικτό. 

Για πάρα πολλά χρόνια έως και μέχρι πριν από λίγες μέρες, είχα την εντύπωση (δεν ξέρω αν είναι ορθή, ή, λάθος) ότι η επιστημονική φαντασία και τα έργα που σχετίζονται με εκείνη περιορίζονται και αφορούν κυρίως το μέλλον και πιθανά σενάρια γύρω από εκείνο μαζί με την παρουσία ανάλογων μορφών ζωής που είτε είναι δημιουργήματα της τεχνολογίας και της επιστήμης είτε από εκείνα που μπορεί να κατοικούν σε παράλληλα σύμπαντα με το δικό μας. Βλέπετε, όσο κι αν αγαπώ τα βιβλία, δεν έχω τόσο μεγάλη, μάλλον απειροελάχιστη -θα έλεγα- αναγνωστική εμπειρία γύρω από το είδος της επιστημονικής φαντασίας και βιβλία που αναδύονται από τη μήτρα αυτής, οπότε θα μου επιτρέψετε να τα προσεγγίζω με έναν αγνό και σεβαστικό τρόπο σαν άλλο μαθητούδι που είναι ακόμη στην αρχή κι έχει να μάθει πολλά ακόμη...

Ένα βιβλίο που έφτασε στα χέρια μου και με έκανε να δω με άλλα μάτια όχι μόνο το είδος της επιστημονικής φαντασίας, αλλά και την ίδια μας τη ζωή όπως τη ζούμε δίχως να φορώ τις όποιες αόρατες και παραπλανητικές ''παρωπίδες'' που μας επιβάλλει -εντός κι εκτός εισαγωγικών- η κοινωνία κι όσα εκείνη θεωρεί ως κοινώς αποδεκτά και αδιαπραγμάτευτα μέσα στην όλη τάση για μη αμφισβήτηση και φίμωση κάθε αντίθετης γνώμης είναι η συλλογή διηγημάτων του πολυβραβευμένου και άκρως αγαπητού στο αναγνωστικό κοινό σε παγκόσμιο επίπεδο συγγραφέα Ken Liu, τίτλο ''Το Χάρτινο Θηριοτροφείο & άλλες ιστορίες" (The Paper Menagerie and Other Stories), το οποίο κυκλοφορεί στη χώρα μας από τις εκδόσεις Selini σε μετάφραση από τον κύριο Θωμά Μαστακούρη.

Ως αναγνώστρια ανέκαθεν αγαπούσα τις συλλογές διηγημάτων για ποικίλους λόγους. Πιάνοντας, λοιπόν, την παρούσα συλλογή στα χέρια μου και διαβάζοντας κάθε ξεχωριστό διήγημα που εσωκλείεται μέσα στις σελίδες της, όχι μόνο μπόρεσα να ανακαλύψω αρκετές πτυχές της σκέψης και της πένας του δημιουργού, αλλά να δω τους λόγους για τους οποίους αυτά τα διηγήματα διακρίθηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο και τον έκαναν να ξεχωρίζει ως ένας από τους πιο εμβληματικούς συγγραφείς του 21ου αιώνα. Όχι! Δεν μπορώ να πω ότι αγάπησα όλα τα διηγήματα της συλλογής στον ίδιο βαθμό, μα αυτό που μπορώ να δηλώσω με σιγουριά είναι ότι από καθένα εξ αυτών μπόρεσα να λάβω αρκετά και καίρια μαθήματα που μόνο ως ''θρεπτική τροφή'' για την κριτική μου ικανότητα, αντίληψη και σκέψη γύρω από ποικίλα ζητήματα που μας απασχολούν είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο μπορεί να ιδωθεί...

''Στη συλλογή περιλαμβάνονται:

·  «Το Χάρτινο Θηριοτροφείο» – Το μοναδικό διήγημα στην ιστορία του φανταστικού που κέρδισε ταυτόχρονα τα βραβεία Hugo, Nebula και World Fantasy Award.

·  «Mono No Aware» – Βραβείο Hugo.

·  «Ο άνθρωπος που έδωσε τέλος στην ιστορία: Ένα ντοκιμαντέρ» – Υποψήφιο για Hugo, Nebula και Theodore Sturgeon Award.

·  «Τα Κύματα» – Υποψήφιο για το Nebula Award.

·  «Η βιβλιοπαραγωγή κάποιων έλλογων ειδών» – Υποψήφιο για Nebula και Theodore Sturgeon Award.

·  «Όλες οι Γεύσεις» – Υποψήφιο για το βραβείο Nebula.

·  «Ο δικαστικός μεσολαβητής και ο βασιλιάς των πιθήκων» – Υποψήφιο για το Nebula Award. 

Από τους αρχαίους μύθους μέχρι τα διαστρικά ταξίδια και από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι τις οικογενειακές παραδόσεις, ο Ken Liu συνδυάζει την επιστημονική ακρίβεια, το φιλοσοφικό βάθος και τη δύναμη της συγκίνησης με έναν τρόπο που ελάχιστοι συγγραφείς μπορούν να πετύχουν. Επίσης, είναι εκείνος που έκανε γνωστό στη Δύση τον διάσημο Liu Cixin, μεταφράζοντας από τα κινεζικά στα αγγλικά το αριστούργημά του τελευταίου «Το Πρόβλημα των Τριών Σωμάτων» το οποίο επίσης κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις SELINI και έχει ήδη διασκευαστεί με τεράστια επιτυχία σε τηλεοπτική σειρά."(Από το οπισθόφυλλο)

Ακόμη κι αν ανήκετε στην ίδια κατηγορία με μένα και δεν είχε τύχει μέχρι σήμερα να διαβάσετε κάποιο έργο του δημιουργού, είμαι σίγουρη ότι θα αντιληφθείτε ότι μιλάμε για έναν συγγραφέα που ψάχνεται με τέτοιον τρόπο ώστε να αποκτά όλο και περισσότερες γνώσεις και να βελτιώνει την πένα του μέσα από τις πολλαπλές και διαφορετικές αναγνώσεις έργων άλλων καταξιωμένων δημιουργών, μα και ιστοριών που γεννιούνται από τη λαϊκή παράδοση και ιστορία του τόπου του, που μόνο προς δικό του όφελος μπορεί να λειτουργήσει όλη αυτή η συνθήκη. Άρα δεν αποτελεί εξαίρεση, μάλλον επιβεβαίωση του παραπάνω κανόνα θα μπορούσε να θεωρηθεί η παρούσα συλλογή διηγημάτων. Διηγήματα που με βασικό πυλώνα την επιστημονική φαντασία θα έρθουν να παρουσιαστούν μπροστά μας μέσα από ένα ευφυές παιχνίδι της λογικής της όποιας πραγματικότητας με το μυστήριο και την αγωνία της δυστοπίας και της όποιας υπερβολής της φαντασίας που πάνω της αντανακλώνται πολλά από τα όσα είναι γύρω μας κι εμείς για ποικίλους λόγους επιλέγουμε να κάνουμε ότι δεν υπάρχουν...

Κάθε διήγημα, λοιπόν, αποτελείται από μία ορθή δομή και χαρακτήρες προσώπων τόσο αντιφατικών και ετερόκλητων και συνάμα τόσο ίδιων και οικείων που δύσκολα θα μπορέσει κάποιος/α να μη βρει έστω κι ένα δικό του/της κομμάτι πάνω τους. Τί κι αν η τοποθέτηση των προσώπων μπορεί να ποικίλει στον τόπο και στον χώρο; Καθένας και καθεμία εξ αυτών θα έρθουν να αναδείξουν άλλοτε με πιο φιλοσοφικό, λυρικό ίσως κι αλληγορικό κι άλλοτε με πιο σκληρό, τραχύ, αμιγώς ρεαλιστικό και επώδυνο ως προς τη σκέψη τρόπο το πώς όλα αυτά είναι πιθανά κι απίθανα την ίδια στιγμή και κάλλιστα θα μπορούσαμε εμείς οι ίδιοι/ες να βρεθούμε σε θέσεις πρωταγωνιστικές με ό,τι αυτό δύναται να συνεπάγεται... Ναι, όλα μπορεί να φαντάζουν σαν αποκυήματα της φαντασίας του δημιουργού, είναι όμως έτσι; 

Οφείλω να σας προειδοποιήσω ότι δεν έχουμε να κάνουμε με ένα αντικειμενικά εύκολο βιβλίο. Είναι αρκετά απαιτητικό και χρειάζεται να είμαστε απολύτως συγκεντρωμένοι/ες σε εκείνο καθ'όλη τη διάρκεια της ανάγνωσής του. Ναι, ίσως να νιώσουμε μία ''δυσφορία'' προς εκείνο που δε θα οφείλεται στην πένα του συγγραφέα, αλλά στις αλήθειες που αναδύονται από τα εύστοχα, σκωπτικά και αιχμηρά σχόλια του ίδιου τους του δημιουργού που δεν αρέσκεται ούτε να ωραιοποιεί καταστάσεις, μα μήτε να δικαιολογεί τα πάντα ένεκα της όποιας ''αδυναμίας'' της ανθρώπινης θνητής μας φύσης... Άραγε, διαθέτουμε ''ανοικτό'' μυαλό κι ευήκοα ώτα ώστε να κάτσουμε να ακούσουμε, πραγματικά, όσα έχουν να μας πουν;

Διάβασα τμηματικά το βιβλίο, καθώς ήθελα να δίνω στον εαυτό μου αυτές τις απαραίτητες ''παύσεις'' που θα μου επέτρεπαν όχι μόνο να αποφορτιστώ από εκείνο, αλλά να μπορέσω να αφομοιώσω, πλήρως, τα όσα λάμβανα από εκείνο. Και πιστέψτε με είναι πάρα πολλά! Με επίκεντρο τον άνθρωπο και την παρουσία του πάνω στη γη, καθώς και την αλληλεπίδρασή του με τους άλλους ανθρώπους γύρω του, θα κάνουμε όχι μόνο ένα ταξίδι στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον και στα αβαθή της ανθρώπινης ψυχής και φύσης, αλλά θα νιώσουμε σαν να ανοίγει μπροστά στα μάτια μας ένα παράθυρο που η θέα του θα μας φέρνει ενώπιον αποκαλύψεων και συνειδητοποιήσεων που θα προκαλέσουν ρωγμές στις μακάρια αναπαυτικές μας θέσεις και την όποια εντέχνως προφυλαγμένη και παραπλανητική δήθεν ουτοπία όπου ζούμε... Αλλά μέχρι πότε; 

Με έναν άμεσο κι ευθύ λόγο και μία γλώσσα που κόκαλα δεν έχει, μα κόκαλα τσακίζει, η παρούσα συλλογή είναι από εκείνες που αφήνουν ανεξίτηλο το ''σημάδι'' τους πάνω στην ψυχή και στη σκέψη μας και σίγουρα μας κάνουν να μην είμαστε ποτέ ξανά ίδιοι/ες μετά από αυτήν την αναγνωστική μας εμπειρία. Μία συλλογή από εκείνες που θα βάλω σε περίοπτη θέση στα ράφια της βιβλιοθήκης μου και σας προτείνω ανεπιφύλακτα!

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Selini.