Έκπτωτοι δαίμονες

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Εάν, όπως λένε, είμαστε φτιαγμένοι/ες κατ'εικόνα και καθ'ομοίωση του θεού, αναρωτιέμαι. Μήπως είμαστε άγγελοι που ερχόμενοι/ες στη γη, απαρνούμενοι/ες όλη αυτή την επαφή με το θείο και την όποια αθωότητα και μακαριότητα της αγιοσύνης, φτάσαμε να θεωρούμαστε ως ''Έκπτωτοι δαίμονες'', επειδή γευτήκαμε ό,τι θεωρείτο απαγορευμένο και διεφθαρμένο. Ό,τι μπορεί να παρεκκλίνει από το ορθό και το πρέπον. Ό,τι δηλαδή μπορεί να μας καθιστά θνητούς/ες με την όποια τρωτότητα και αδυναμίες μπορεί να μας χαρακτηρίζουν; Οι απαντήσεις θα μας δοθούν μέσα από το κοινωνικό μυθιστόρημα του συγγραφέα Ηλία Στεργίου, με τίτλο ''Έκπτωτοι δαίμονες'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αγγελάκη και θίγει ένα ζήτημα σαν άλλο επίπονο ''αγκάθι'' που προκαλεί πολλά βάσανα στους ανθρώπους των σύγχρονων κοινωνιών.

«Μας δαιμονοποιούν. Είμαστε για αυτούς έκπτωτοι δαίμονες που δεν μας ήθελαν ούτε στην κόλαση, κι έτσι προσγειωθήκαμε στον δικό τους παράδεισο».

Από μικρή θεωρούσα τους ανθρώπους που είναι θύματα των εξαρτήσεων ως αρρώστους και σε καμία των περιπτώσεων δεν μπορούσα να τους βάλω στο περιθώριο, όσο κι αν εκείνοι/ες νομίζανε ότι η θέση τους είναι εκεί. Κακά τα ψέματα, δεν μπορούμε, επουδενί, να μπούμε στη θέση των ίδιων, ή, των κοντινών/συγγενικών τους προσώπων και να αντιληφθούμε -πόσω μάλλον να εκφράσουμε άποψη- για το πόσο δύσκολο, σκληρό κι επώδυνο είναι το κομμάτι της εξάρτησης (εν προκειμένω από τα ναρκωτικά κι άλλες παραισθησιογόνες ουσίες) και όλα τα δεινά που εκείνοι/ες έχουν τραβήξει. Δεν μπορούμε να διανοηθούμε τίποτα, οπότε και δε μας επιτρέπεται να τολμάμε να κατηγορήσουμε/αφορίσουμε/δείξουμε με το δάχτυλο όποιον άνθρωπο έχει βρεθεί μέσα σε αυτόν τον αχανή φαύλο και πολλές φορές δίχως επιστροφή ''λαβύρινθο''... 

Σιχαίνομαι ως άνθρωπος να ακούω από άλλους ανθρώπους να λένε ότι καλά να πάθουν και να έχουν την όποια κατάληξη (εννοώντας άσχημη) όσοι/ες έχουν βρεθεί μπλεγμένοι/ες με τα ναρκωτικά. Συγγνώμη που θα σας χαλάσω το όνειρο, αλλά αυτό είναι ένα ζήτημα που μας αφορά όλους κι όλες ως κοινωνία στο σύνολό μας. Αφήστε πια στην άκρη αυτή τη διαστρεβλωμένη άποψη ότι τάχα μου μόνο τα κακά παιδιά, ή, εκείνα που προέρχονται από προβληματικές/διαλυμένες οικογένειες μπλέκουν με τα ναρκωτικά. Πλανάστε πλάνην οικτρά! Όλοι κι όλες -ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, καταγωγής, μόρφωσης, κλπ- είμαστε εν δυνάμει υποψήφια θύματα αυτής της θανατηφόρας μάστιγας που ακούει στο όνομα ''ναρκωτικά''. Και σας ρωτώ. Τί μπορεί να οδηγήσει έναν οποιονδήποτε άνθρωπο να επιλέξει να προβεί σε χρήση ναρκωτικών είτε τα έχει όλα είτε του λείπουν τα πάντα; 

Λένε και σε αυτό θα συμφωνήσω ότι αν επιθυμούμε να κατανοήσουμε τις πράξεις των παιδιών/εφήβων ακόμη και πιο νέων ενηλίκων, καλό θα είναι να δούμε το τί συμβαίνει στο οικογενειακό τους περιβάλλον. Και δε μιλώ για το ''φαίνεσθαι'', αλλά για το ''είναι'' κι όλα εκείνα που μπορεί να κρύβονται πίσω από τις ερμητικά κλειστές πόρτες και τις άηχες κι απελπισμένες κραυγές που παρακαλούν για βοήθεια. Μία βοήθεια που δύσκολα εισακούεται και δεν έρχεται πάντα, αφού αρκετοί/ες είναι τόσο μονόπλευροι/ες και επιλέγουν, συνειδητά, να εθελοτυφλούν, δίχως να τολμούν να σκεφτούν ότι κάτι αρνητικό μπορεί να συμβαίνει στο σπίτι τους, διότι πολύ απλά δεν μπορεί να τύχει σε εκείνους/ες! Και κάπως έτσι ξεκινά ένα ντόμινο λαθών που όσο πλησιάζουν προς το τέλος όλο και διογκώνονται και εντέλει δεν αφήνουν τίποτα όρθιο...

''Αρετή. Γιάννης. Δήμος. Στέφη. Τέσσερις νέοι, τέσσερις ιστορίες, μία κοινή κατάληξη: το σκοτάδι. Μεγαλωμένοι μέσα σε όνειρα που δεν πρόλαβαν να ανθίσουν, προσπαθούν να μαζέψουν τα κομμάτια τους και να ξεφύγουν από την καθημερινότητα με τον λάθος όμως τρόπο. Βρίσκουν καταφύγιο σε ψευδαισθήσεις και παραισθήσεις. Στο περιθώριο της κοινωνίας, εγκλωβισμένοι στον φαύλο κύκλο των ναρκωτικών, παλεύουν να σώσουν ό,τι έχει απομείνει από τον εαυτό τους. Ο δρόμος για τη λύτρωση περνά από την κόλαση. Και η λύτρωση... δεν είναι για όλους." (Από το οπισθόφυλλο)

Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, σας προτρέπω να μη σταθείτε τόσο στα ονόματα των πρωταγωνιστών/στριων, αλλά όσο στις ίδιες τους τις ιστορίες που κάλλιστα θα μπορούσαν να είναι βγαλμένες από την ίδια τη ζωή. Και ας μην το πάμε μακρυά. Από τη ζωή κάποιου γνωστού, ή, αγαπημένου σας προσώπου, ή, ακόμη και τη δική σας. Όχι! Μη βιαστείτε να τους/τις κρίνετε τόσο επιπόλαια, χωρίς πρώτα να σκεφτείτε ότι μιλάμε για ανθρώπους με ψυχή και βιώματα που κανείς και καμία δε θα ήθελε να φέρει στο δισάκι της ζωής του. Άνθρωποι που αξίζουν την αγάπη, τη φροντίδα, την αγκαλιά, όπως και τη στήριξή μας. Ό,τι δηλαδή αναζητούμε όλοι κι όλες από τους άλλους ανθρώπους γύρω μας. Όχι! Σας παρακαλώ! Ακούστε τους/τις. Έχουν πολλά να σας πουν και άλλα τόσα να μας κάνουν να δούμε την ανθρώπινη ζωή όπως πρέπει.

Διάβασα το βιβλίο κάνοντας κάποια διαλείμματα και παίρνοντας τις όποιες συναισθηματικές αποστάσεις από εκείνο. Όχι, γιατί είναι ένα δυσνόητο και βαρύ ως προς τη γραφή του βιβλίο, μα επειδή με ''χτύπησε'' στο πρόσωπο η σφοδρότητα της αληθοφάνειάς του που με έκανε να νιώσω την κάψα του παγώματος των συναισθημάτων μου. Πώς να σας το εξηγήσω, όταν κι εγώ δε δύναμαι να βρω τα κατάλληλα λόγια; Ναι, η ουσία του με συνεπήρε σε μεγαλύτερο βαθμό από τη γραφή του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουμε να κάνουμε με ένα κακογραμμένο έργο. Αντιθέτως, αυτός ο ωμός ρεαλισμός του μαζί με την αίσθηση ότι η αφήγηση μας επιτρέπει να γνωρίζουμε τα πάντα και την ίδια στιγμή το τίποτα είναι που μας αφήνει ''εκτεθειμένους/ες'' στα όσα έχει να μας δείξει μέσω των ιστοριών αυτών των ανθρώπων. Άνθρωποι που προσπαθούν να γλιτώσουν σε αυτήν την άνιση και εκ προοιμίου χαμένη μάχη απέναντί σε αυτούς τους αλλόκοτους δαίμονες που τυραννούν την ψυχή, τη σκέψη και το σώμα τους...

Κλείνοντας το βιβλίο, για να είμαι ειλικρινής, ένιωθα ότι είχε περάσει από πάνω μου ένας σαρωτικός άνεμος που με τύλιξε μέσα στη δίνη του και με άφησε ξέπνοη να περιπλανιέμαι στον χώρο, προσπαθώντας να συνειδητοποιήσω το τί είχε γίνει με την ελπίδα ότι όλα αυτά ήταν ένα κακό όνειρο, ένας εφιάλτης όπου τα πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν μέσα σε αυτόν, δεν έζησαν τίποτα απ'όλ'αυτά τ'άσχημα και μπόρεσαν, εντέλει, να βρουν τον δρόμο προς την ευτυχία και τη λύτρωση. Όμως η ζωή δεν είναι πάντα ένα παραμύθι με ευτυχισμένο και δεν τη βιώνουν όλοι κι όλες έτσι, μα μερικοί/ες χάνονται από τους δράκους και λοιπούς κακούς που είναι μεταμφιεσμένοι σε ανθρώπους κι άλλα δεινά... Εν ολίγοις, μιλάμε για ένα μυθιστόρημα που απαιτεί γερό στομάχι και πολλή προσωπική δύναμη.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αγγελάκη.