Συνέντευξη με την ποιήτρια Αικατερίνη Γαβρίλη

Η ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΓΑΒΡΙΛΗ

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Σημερινή μου καλεσμένη στη στήλη των συνεντεύξεων η ποιήτρια Αικατερίνη Γαβρίλη. Την ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο και τις απαντήσεις της. Από τις εκδόσεις Διάνοια κυκλοφορεί η ποιητική της συλλογή με τίτλο ‘’Άρρητον Έρνον’’. Της εύχομαι να είναι καλοτάξιδη. Για όσους/ες επιθυμούν να τη διαβάσουν, μπορούν να την προμηθευτούν από κάποιο βιβλιοπωλείο, είτε από το επίσημο site του εκδοτικού.

Πάμε να δούμε τι μοιράστηκε μαζί μας...

ΕΡΩΤΗΣΗ 1: Ποια ήταν η αφορμή για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή ποιημάτων;

Α.Γ. Η συγγραφή εν γένει ήταν για εμένα και παραμένει, ένα ποτάμι ορμητικό που κυλούσε μέσα μου σχεδόν από παιδί.

Ήμουν στις αρχές της εφηβείας όταν η αγαπημένη μου νονά και φύλακας άγγελος μου μέχρι και τώρα, μου έφερε δώρο μία κατακόκκινη υπέροχη γραφομηχανή Olivetti. Εκείνη ήξερε καλά και πριν απ’ όλους κι εκείνη ήταν που επέμεινε για χρόνια να εκδώσω το πρώτο μου βιβλίο. Επειδή φέτος την άκουσα, είμαστε τώρα εδώ.

Όταν ακόμα δεν γνώριζα τίποτα για τη ζωή, είχα ήδη πολλές ξεχωριστές ιστορίες στο μυαλό μου, που ήθελα να καταγράψω. Εκείνη την εποχή, η γραφομηχανή είχε πάρει φωτιά και τα παιδικά μου δάχτυλα πονούσαν απ’ τα χτυπήματα στα σιδερένια πλήκτρα, αλλά ήταν τόση η χαρά της πρώτης δημιουργίας, που την θυμάμαι ακόμα και συχνά την ανακαλώ.

Τις ιστορίες που κουβαλούσα στο δισάκι μου από πολύ μικρό παιδάκι, εγώ τις ορίζω ως μνήμες, κάποιας άλλης πρότερης κατάστασης ύπαρξης, που ευελπιστώ να επιστρέψω όταν ο κύκλος μου εδώ ολοκληρωθεί κατάλληλα. Όταν δηλαδή ειπωθούν όλες οι ιστορίες που θα πρέπει να ειπωθούν.

ΕΡΩΤΗΣΗ 2: Από τις εκδόσεις Διάνοια κυκλοφορεί η ποιητική σας συλλογή, με τίτλο ‘’Άρρητον Έρνον’’. Να είναι καλοτάξιδη. Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια γι’ αυτήν;

Α.Γ. Σας ευχαριστώ θερμά! Η συλλογή ποιημάτων ΑΡΡΗΤΟΝ ΕΡΝΟΝ είναι ένας δεκαπενταετής κύκλος ζωής, αλλαγών και εξέλιξης που Ακολουθεί τα βήματα μου πιστά και καταγράφει με ειλικρίνεια κάθε μου μύχια σκέψη. Η τέχνη κάθε μορφής δεν χωράει φίλτρα, δεύτερες σκέψεις και φτιασιδώματα. Οφείλει στον εαυτό της να είναι αυθεντική κι αληθινή αλλιώς γιατί να υπάρχει;

Ο αναγνώστης που θα προσεγγίσει τη γραφή μου είναι κάποιος που αναζητά και δεν επαναπαύεται. Δεν είναι μία εύκολη περίπτωση ούτε τα γραπτά μου ούτε κι εγώ η ίδια…

Το ΑΡΡΗΤΟΝ ΕΡΝΟΝ ωστόσο είναι σαν ένα παιδί που μεγάλωσε πια και ήρθε η ώρα να αποκτήσει τη δική του ζωή και πορεία. Είναι γεμάτο εικόνες, χρώματα, συναισθήματα, μυρωδιές και αναμνήσεις μιας εποχής που έφυγε ανεπιστρεπτί, αλλά και μιας εποχής που τώρα μεταβαίνουμε γι'αυτό και συνεχώς αλλάζει. Ακόμα δεν μπορούμε να δούμε την κατάληξη, αλλά όσο κι αν μοιάζει τώρα με δυστοπία, έχω ένα πολύ καλό προαίσθημα γι'αυτήν.

ΕΡΩΤΗΣΗ 3: Τί μπορεί να συμβολίζει ο τίτλος ‘’Άρρητον Έρνον’’;

Α.Γ. Όταν επέλεξα αυτόν τον τίτλο δεν περίμενα τον αντίκτυπο που θα είχε στους αναγνώστες. Συχνά με ρωτούν για την ερμηνεία του απορημένοι. Και σκεφτείτε ότι θεώρησα ότι θα είναι μικρό και σύντομο, άρα και απλό. Συχνά όμως όπως αργότερα διαπίστωσα, το μυαλό ενός συγγραφέα δουλεύει λίγο διαφορετικά από το αναμενόμενο.

Πάμε λοιπόν στον αποσυμβολισμό των λέξεων, άρρητον είναι αυτό που δεν λέγεται και δεν μπορεί εύκολα να περιγράφει. Ενδεχομένως και να πρέπει να μείνει κρυφό, τουλάχιστον για ένα διάστημα.

Έρνον είναι στα αρχαία ελληνικά ο βλαστός, το βλαστάρι που αρχίζει και κάνει τη μετάβαση από τον σπόρο στον πρώτο ανθό.

Είναι λοιπόν ένας τίτλος που προέρχεται φυσικά από την αρχαία Ελληνική γλώσσα, που είναι μία ζωντανή και παλλόμενη ακόμα και στις μέρες μας γλώσσα. Πιο συγκεκριμένα οι λέξεις προέρχονται από τους Ορφικούς Ύμνους, το βιβλίο που θα έπρεπε να θεωρείται κάτι σαν το δικό μας Ευαγγέλιο.

Πάμε λοιπόν ξανά στην ανάλυση. ΑΡΡΗΤΟΝ ΕΡΝΟΝ είναι ο βλαστός που δεν περιγράφεται εύκολα με λόγια και πρέπει να παραμείνει κρυφός μέχρι να δώσει τον πρώτο του ανθό, που είναι αυτό εδώ το βιβλίο. Αποτελεί θα λέγαμε μια αλληγορία, κάτι σαν παρομοίωση με τον τρόπο που εγώ επιλέγω να ζω και να υπάρχω.

Σας ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δίνετε να μοιραστώ αυτή την πληροφορία μαζί σας και με το αναγνωστικό σας κοινό, κάνοντας έτσι τον πυρήνα της ταυτότητας αυτού του βιβλίου, λίγο πιο εμφανή και κατανοητό.

ΕΡΩΤΗΣΗ 4: Ποια η πηγή έμπνευσης της συγγραφής των ποιημάτων σας; Πόσος χρόνος χρειάστηκε για να τ’ αποτυπώσετε πάνω στο χαρτί;

Α.Γ. Πηγή έμπνευσης στην τέχνη εν γένει, μπορούν να αποτελέσουν τα πάντα. Από τον άνεμο που φυσά, το χαμόγελο ενός περαστικού, μέχρι ένα νυχτερινό όνειρο που πυροδοτεί μία σκέψη η ένα συναίσθημα που βρισκόταν σε λανθάνουσα κατάσταση. Η αληθινή έμπνευση είναι πάντα αυθόρμητη γιατί είναι θεόπνευστη και δεν υπόκειται σε μηχανιστικές νόρμες και τάσεις της μόδας. Έχει μέσα της κάτι το πρωτογενές. Μία άγρια ελευθερία που όσοι την έχουν ζήσει, δεν την αλλάζουν με τίποτα.

Ο χρόνος συγγραφής για εμένα είναι πάντα σχετικός. Για παράδειγμα αυτό το βιβλίο χρειάστηκε 15 ολόκληρα χρόνια και είναι ένα έργο ζωής. Το επόμενο όμως, που αποτελεί μία πιο πνευματική δημιουργία, πήρε μόνο εννιά μήνες και ήρθε σαν μία πνευματική κύηση, μόνο που ήταν εντελώς ανώδυνη κι ευχάριστη.

ΕΡΩΤΗΣΗ 5: Πόσο έντονη ήταν η συναισθηματική φόρτιση κατά τη διάρκεια συγγραφής των ποιημάτων σας;

Α.Γ. Κάθε συγγραφέας γνωρίζει ότι εκείνη την ιερή ώρα, ανοίγει ένας δίαυλος επικοινωνίας με κάτι πέρα από τον ίδιο. Συχνά μάλιστα αισθάνομαι ότι σχεδόν δεν μας ανήκει αυτό που γράφουμε. Καθώς εμείς αποτελούμε απλά τους αγωγούς διέλευσης της πληροφορίας. Ίσως να την διανθίσουμε και λίγο, αλλά ως εκεί. Η δημιουργία ανήκει στον δημιουργό και εκείνος είναι μία φωτοδότειρα πηγή, πολύ πάνω από εμάς. Η συγγραφή είναι λοιπόν πάντα, μια πολύ έντονη στιγμή, σχεδόν οργασμική, καθώς ο συγγραφέας συνδέεται με μία δύναμη έμπνευσης τόσο ζωογόνα που φωτίζει όλο του τον κόσμο. Γεμάτη με ανείπωτα λόγια κι αισθήσεις που πρέπει σύντομα να γίνουν ιστορίες, πριν σβήσουν για πάντα στη λήθη, γιατί αυτός είναι ο τρόπος που αναπνέει και υπάρχει ένας ειλικρινής συγγραφέας που είναι και δεν επαγγέλλεται απλά.

ΕΡΩΤΗΣΗ 6: Τί θα επιθυμούσατε να αποκομίσει το αναγνωστικό κοινό από την επαφή του με τα ποιήματά σας;

Α.Γ. Θα επιθυμούσα να λάβει αυτό που ο καθένας έχει ανάγκη. Είτε είναι χαρά, ταύτιση, παρηγοριά, αγάπη, σύνδεση, ανάμνηση, συντροφιά ή οτιδήποτε άλλο υπάρχει εκεί έξω και λειτουργεί ωφέλιμα στον ανθρώπινο ψυχισμό. Εγώ πάντως, θα ευχηθώ μία νοητική και ψυχική διεύρυνση. Ένα ταξίδι στον μαγικό κόσμο του ασυνείδητου, με τα ποιήματα μου έναν φάρο πάντα αναμμένο να δείχνει το δρόμο, προς τον προορισμό που ο ίδιος ο αναγνώστης θα χαράξει με ελευθερία. Και είθε όλοι να φτάσουν ασφαλείς και έτοιμοι στον προορισμό τους!

ΕΡΩΤΗΣΗ 7: Είναι, άραγε το αναγνωστικό κοινό της χώρας μας φιλικά προσκείμενο προς την ποίηση ή την αφήνει στην άκρη σε σχέση με άλλα λογοτεχνικά είδη;

Α.Γ. Θεωρώ ότι είμαστε ένα κατεξοχήν ποιητικό έθνος με διεθνούς εμβέλειας ποιητές και ποιήτριες, από την αρχαιότητα μέχρι και τις μέρες μας. Γι'αυτό και υπάρχει ακόμα ζωντανό το ενδιαφέρον γραφής και έκδοσης. Άλλωστε καθημερινά εκδίδονται δεκάδες ποιητικές συλλογές από τους εκδοτικούς οίκους της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Σίγουρα έτσι όπως έχει διαμορφωθεί ο τρόπος διαβίωσης των Ελλήνων, εντέχνως δεν αφήνει με ευκολία το περιθώριο για την αγορά ενός βιβλίου. Θα πρέπει όμως να αλλάξει η πεποίθηση ότι αποτελεί είδος πολυτελείας και όχι πρώτης ανάγκης.

Καθώς τα βιβλία είναι εκείνα που θα διαμορφώσουν τον τρόπο σκέψης μας, άρα και τον τρόπο διαχείρισης της ζωής μας και κατά συνέπεια τον τρόπο που διεκδικούμε ακόμα και την αφθονία μας.

Όλα είναι θέμα οπτικής και ιεράρχησης των αναγκών. Θα πρέπει πάντα να αναρωτιόμαστε με επίγνωση, τι είναι πιο σημαντικό για εμάς και για ποιόν λόγο.

Στην Ελλάδα φαίνεται ότι η λογοτεχνία κυριαρχεί και ειδικά το μυθιστόρημα, ακόμα και το μυθιστόρημα του φανταστικού, γεγονός που είναι όπως και να’χει ωφέλιμο και πολύ ενδιαφέρον.

Χρειάζεται όμως μια έγκαιρη εκπαίδευση για την αξία της ποίησης από τα πρώιμα σχολικά χρόνια, προσφέροντάς στους νεαρούς ενήλικες, μια πολύτιμη παιδεία κι έναν πλούτο γνώσης και νόησης που θα τα μεταφέρει ως κληρονομιά, για όλη του την ζωή. Καθορίζοντας την πορεία του για πάντα με έναν τρόπο λεπτοφυή αλλά και σαγηνευτικό. Θα γίνει ένας τελείως διαφορετικός άνθρωπος. Αν το θελήσει.

ΕΡΩΤΗΣΗ 8: Πώς πιστεύετε ότι θα στρέφονταν περισσότεροι/ες αναγνώστες/στριες προς την ανάγνωση ποιητικών συλλογών;

Α.Γ. Όπως προανέφερα, θεωρώ καθοριστικής σημασίας την ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας μέσω της ποίησης, θα ήθελα να ενταχθεί πιο ενεργά, πιο συστηματικά και να διδάσκεται με έμπνευση και αγάπη για την ποίηση, όχι στεγνά και διεκπεραιωτικά. Οι ίδιοι οι γονείς θα πρέπει να προτρέπουν ακόμα και μέσα από το παράδειγμά τους, τα παιδιά προς την ανάγνωση γενικότερα, αλλά και ειδικά την ανάγνωση ποιητικών συλλογών ως ένα μέσο αυτοέκφρασης και αποδοχής κάθε δύσκολου ή ευχάριστου συναισθήματος. Έχει πολλές ψυχοθεραπευτικές προεκτάσεις η τέχνη της ποίησης που δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να παραβλέπονται ή υποτιμούνται. Επίσης θα ήταν πολύ ωφέλιμο να υπάρχουν περισσότερες ομάδες και οργανισμοί που να προωθούν την τέχνη της ποίησης.

Πρωτοβουλίες σελίδων όπως η δική σας, αποτελούν εφαλτήριο για να φτάσει η ποίηση μέσα από την αγάπη σας γι'αυτήν λίγο πιο μακριά και σε όσους περισσότερους ανθρώπους γίνεται. Εύχομαι ολόψυχα να έχετε πάντα επιτυχίες και να ανεβαίνετε όλο και ψηλά στους στόχους και τα όνειρα σας, γιατί ο κόσμος χρειάζεται πολύ ανθρώπους σαν κι εσάς, με αγάπη, ευαισθησία και εσωτερικό πολιτισμό. Χρειαζόμαστε επειγόντως μια πολιτισμική αφύπνιση!

ΕΡΩΤΗΣΗ 9: Τέλος, ποιο το όραμά σας ως δημιουργός;

Α.Γ. Ίσως είναι πολύ νωρίς να μιλήσω για τέτοιου είδους έννοιες που έχουν ένα ειδικό βάρος για εμένα. Ακόμα κάνω τα πολύ πρώτα μου βήματα σε αυτό το χώρο και παραείμαι εσωτερικής καύσεως, για να πω κάτι μεγαλόπνοο για τα προσωπικά μου σχέδια.

Ωστόσο θα ήθελα πολύ να συζητάμε μετά από μερικά χρόνια πάλι εδώ ή κάπου αλλού και να παρατηρούμε και οι δύο, το νοητικό πεδίο των ανθρώπων να έχει αλλάξει προς το καλύτερο. Μία πνευματική και πολιτισμική αφύπνιση θα ευχόμουν λοιπόν και θεωρώ ότι είναι και απαραίτητη αλλά και απόλυτα εφικτή.

Ας κάνουμε ο καθένας ότι καλύτερο μπορούμε, σαν να εξαρτάται από εμάς η ευθύνη αυτού του τόπου, όπως έλεγε και ο Καζαντζάκης. Ας μάθουμε να αναλαμβάνουμε την όποια ευθύνη χωρίς φόβο, αλλά με θάρρος και πίστη και τότε θα έχουμε επιτελέσει τον ιερό σκοπό της ύπαρξής μας και τίποτα δεν θα έχει γίνει μάταια…

Σας ευχαριστώ θερμά για την ευκαιρία να επικοινωνήσω την αλήθεια της ψυχής μου και να ακουστεί! Καλή επιτυχία σε κάθε σας βήμα!

Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας και τις απαντήσεις σας.

Με εκτίμηση, Κυριακή Γανίτη από το blog Dominica Amat