Συνέντευξη με τον συγγραφέα Γιάννη Μπούζα

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΟΥΖΑΣ

Γράφει η Κυριακή Γανίτη(Dominica Amat)

Σημερινός μου καλεσμένος στην στήλη των συνεντεύξεων ο συγγραφέας Γιάννης Μπούζας. Τον ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο και τις απαντήσεις του. Από τις εκδόσεις Βακχικόν κυκλοφορεί το βιβλίο του, με τίτλο «Αίθουσα φαντασίας». Του εύχομαι να είναι καλοτάξιδο. Για όσους/ες επιθυμούν να το διαβάσουν, μπορούν να το προμηθευτούν είτε από το επίσημο site του εκδοτικού, είτε από κάποιο βιβλιοπωλείο. 

Πάμε να δούμε τι μοιράστηκε μαζί μας...

ΕΡΩΤΗΣΗ 1: Θα ξεκινήσω με μία ερώτηση που κάνω σε όλους τους συγγραφείς. Πώς μπήκε η συγγραφή στη ζωή σας;

Γ.Μ. Από τα εφηβικά μου χρόνια αποτύπωνα στο χαρτί διάφορες σκέψεις, ιδέες, αναζητήσεις και προβληματισμούς. Η συστηματική όμως ενασχόληση με τη συγγραφή ξεκίνησε τυχαία θα έλεγα, σε όψιμη ηλικία, όταν αποφάσισα να γράψω το πρώτο μου μυθιστόρημα. Η ιδιαιτερότητα, ωστόσο, της συγγραφικής μου πορείας είναι ότι πριν ξεκινήσω να γράφω μυθιστορήματα ασχολήθηκα με την

ποίηση, όπως άλλωστε πολλοί άνθρωποι στη χώρα μας! Η ασχολία αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας ποιητικής συλλογής, που από τότε όμως περιμένει την κατάλληλη στιγμή για να πάρει τον δρόμο της. Η συγγραφή είναι αναμφισβήτητα μια δύσκολη διεργασία· απαιτεί διαρκή πνευματική εγρήγορση, πρόγραμμα και συνέπεια. Αποτελεί το ζωτικό στοιχείο (πλέον) της καθημερινότητάς μου. Η μισοτελειωμένη φράση, η λέξη που πρέπει ν’ αλλαχθεί, η επιλογή διαλόγων, η σύλληψη ηρώων και εικόνων, δεν είναι τίποτα άλλο από δημιουργικές σκέψεις που περιμένουν υπομονετικά μέχρι να τυπωθούν σε χαρτί.

ΕΡΩΤΗΣΗ 2: Από τις εκδόσεις Βακχικόν κυκλοφορεί το καινούργιο σας βιβλίο, με τίτλο ''Αίθουσα φαντασίας''. Να είναι καλοτάξιδο. Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια γι'αυτό;

Γ.Μ. Η Αίθουσα φαντασίας είναι μια συλλογή δεκαπέντε ετερόκλητων διηγημάτων, που κινούνται στον χώρο και τον χρόνο σαν παζλ εικόνων, προσπαθώντας να συνθέσουν δύο κόσμους. Άλλοτε τον πραγματικό και άλλοτε τον φανταστικό. Ο σαλός για παράδειγμα του χωριού, που βιώνει το τέλος της χιλιετίας σαν το τέλος της ανθρωπότητας και προσπαθεί να σώσει τους συντοπίτες του, διακατέχεται από τις δικές του σκέψεις στον δικό του κόσμο, γίνεται όμως ο αθάνατος ήρωάς τους καθώς αντιλαμβάνονται κι εκείνοι την πραγματικότητά του. Ή ο καθηγητής ψυχιατρικής που επηρεάζεται από τα διοράματα του ασθενή του, εισέρχεται στον κόσμο του κι αισθάνεται ευτυχισμένος. Αν και στο διήγημα Οι Αρχοντάνθρωποι υπάρχουν κάποιες περιγραφές από μακρινούς πλανήτες και εξελικτικές μορφές άλλων ανθρώπων, δεν θα κατέτασσα τη συλλογή στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας, με την ευρύτερη έννοια του όρου. Βέβαια, η συλλογή μπορεί να μας ταξιδέψει σε μέρη αλλοτινά, αλλά συνάμα και να μας κάνει να φανταστούμε τον εαυτό μας πώς θα ήταν στο μακρινό παρελθόν ή στο απώτερο μέλλον. Οι ιστορίες της κινούνται ανάμεσα στην αναπόληση, την ενατένιση, την φαντασίωση, την παραίσθηση, το όνειρο, την ενδοσκόπηση, στον ίδιο τον Άνθρωπο. Προσπάθησα να σκιαγραφήσω τις προσωπικές ανθρώπινες στιγμές. Όταν αφηνόμαστε στην αναπόληση και ο νους ανασύρει μνήμες του παρελθόντος, για να ανασυγκροτήσουμε καταπώς θέλουμε αυτά που ζήσαμε, ή όταν παραδινόμαστε στην ενατένιση επιμηκύνοντας τον χρόνο του μέλλοντος, για να φανταστούμε τα επερχόμενα γεγονότα. Στα δεκαπέντε διηγήματα της συλλογής καλύπτονται όλα τα στάδια του ανθρώπου. Γέννηση, ακμή, παρακμή και θάνατος.

ΕΡΩΤΗΣΗ 3: Ποια η πηγή έμπνευσης της ιστορίας του βιβλίου σας; Πόσος χρόνος χρειάστηκε για να ολοκληρώσετε τη συγγραφή του;

Γ.Μ. Όλοι είμαστε σίγουροι για την φαντασία που μας διακατέχει σε κάθε δραστηριότητά μας. Σε κάποιους ανθρώπους η φαντασία καλπάζει, ενώ κάποιοι άλλοι δεν ασχολούνται μαζί της. Την θεωρούν ως δεδομένο της ύπαρξής μας, ότι ταξιδεύει μέσα μας ανεξέλεγκτη. Τι πραγματικά όμως είναι η φαντασία, πώς την απέκτησε ο άνθρωπος; Πώς σχετίζεται με τον χρόνο και το χώρο, με τη μνήμη, την εξελικτική μας πορεία διαμέσου των αιώνων; Αυτά ήταν μερικά από τα ερωτήματα που μ’ απασχολούσαν εδώ και αρκετό καιρό. Οι ανησυχίες μου αναζωπυρώθηκαν όταν θέλησα να ασχοληθώ πιο εμπεριστατωμένα με το θέμα της φαντασίας, χωρίς ωστόσο να επιθυμώ να εισέλθω στο είδος της επιστημονικής φαντασίας, αλλά με ιστορίες που θα «άγγιζαν» τον καθημερινό άνθρωπο. H ιδέα ενσαρκώθηκε με την μορφή διηγημάτων τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα περιπτώσεων, για το πώς φανταζόμαστε τον εαυτό μας στο παρελθόν και στο μέλλον. Οι ιστορίες της συλλογής ολοκληρώθηκαν σε έξι περίπου μήνες· πηγή έμπνευσης τα βιβλία, προσωπικά βιώματα κα εμπειρίες, αλλά και από την ίδια την καθημερινότητα. Για παράδειγμα το ομώνυμο διήγημα, με το οποίο τιτλοφορείται η συλλογή, εκθειάζει την εικονική πραγματικότητα με ιδιαίτερο τρόπο. Το εμπνεύστηκα από κάποιο άρθρο που είχα διαβάσει στο διαδίκτυο, αρκετά χρόνια πριν, όταν είχαν αρχίσει δειλά δειλά να παρουσιάζουν στην αγορά ηλεκτρονικών προϊόντων συσκευές, που θα είχαν τη δυνατότητα να απεικονίζουν τρισδιάστατες εικόνες και βίντεο. Οι Αρχοντάνθρωποι προήλθαν από την αναζήτηση πληροφοριών για την εξελικτική πορεία του ανθρώπου. Το διήγημα Στη χώρα των θαυμάτων το εμπνεύστηκα από την εξεζητημένη πραγματικότητα του κόσμου των ναρκωτικών, Ο Τρελόγιαννος και το μιλένιουμ από κάποιο άρθρο που διάβασα στο διαδίκτυο και μου υπενθύμισε τη φρενίτιδα της χιλιετίας, και ούτω καθεξής. Κάθε διήγημα έχει τη δική του προσωπική στιγμή, τον χαρακτήρα του.

ΕΡΩΤΗΣΗ 4: Τί μπορεί να συμβολίζει αυτή η ''Αίθουσα φαντασίας'';

Γ.Μ. Η Αίθουσα φαντασίας είναι η διαφυγή από την καθημερινότητά μας, το πέρασμα (συνειδητό ή μη) σ’ έναν κόσμο διαφορετικό από αυτόν που ζούμε. Το ταξίδι σε πρόσωπα και καταστάσεις που μας γαληνεύουν, η αναζήτηση του εαυτού μας στον χώρο και τον χρόνο.

ΕΡΩΤΗΣΗ 5: Γιατί επιλέξατε να γράψετε μία συλλογή διηγημάτων; Τί σας ελκύει σε αυτά;

Γ.Μ. Η διαδικασία συγγραφής, είτε πρόκειται για μυθιστόρημα, διήγημα ή άλλο λογοτεχνικό είδος είναι μια επίμονη, μεθοδική και απαιτητική ασχολία, που χρειάζεται, ωστόσο, έμπνευση και ταλέντο. Σίγουρα για τον γράφοντα η δημιουργία εικόνων με λέξεις είναι μια διαδικασία απελευθερωτική. Γιατί περί αυτού πρόκειται όταν γράφουμε. Ταιριάζουμε λέξεις που παρεμβαίνουν στα εγκεφαλικά μας

κύτταρα δημιουργώντας εικόνες. Ο όγκος της εργασίας είναι εκείνος που αλλάζει, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει, ότι μεγαλύτερος όγκος ισούται και μεγαλύτερη δυσκολία. Μπορεί να συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Η κύρια διαφορά στο διήγημα ─σε σχέση με το μυθιστόρημα─ είναι ότι ο χώρος είναι περιορισμένος, άρα λοιπόν και οι λέξεις. Η περιγραφή, η δόμηση του χαρακτήρα και της προσωπικότητας του ήρωα πρέπει να σμιλευθούν με τρόπο λιτό και κατανοητό, για να σαγηνεύσουν πρωτίστως, και στη συνέχεια να προσφέρουν ευχαρίστηση. Με τα διηγήματα ο συγγραφέας έχει τη δυνατότητα να καταθέσει τις απόψεις του μέσα από διαφορετικές ιστορίες. Ένα εγχείρημα που εδώ και καιρό ήθελα να το δοκιμάσω. Επαφίομαι στην κρίση του αναγνώστη για το αποτέλεσμα. Με την Αίθουσα φαντασίας μου δόθηκε επίσης η ευκαιρία να κατανοήσω καλύτερα τα μονοπάτια της μικρής φόρμας, τις δυσκολίες και τις παγίδες της. Από την άλλη όμως με ώθησε σε μια νέα πρόκληση, έναν νέο στόχο, για μια μελλοντική συλλογή με διηγήματα των δυο-τριών σελίδων το καθένα.

ΕΡΩΤΗΣΗ 6: Τί θα επιθυμούσατε να αποκομίσουν οι αναγνώστες/στριες από την ανάγνωση του βιβλίου σας;

Γ.Μ. Πέρα από την ευχαρίστηση, που εξ ορισμού μας προσφέρει η ανάγνωση βιβλίων, και φυσικά θα το ήθελα κι εγώ για τους αναγνώστες μου να αισθανθούν το ίδιο, θα επιθυμούσα επίσης, όποιος διαβάσει τη συλλογή διηγημάτων Αίθουσα φαντασίας, να αποκομίσει μια ήρεμη, αλλά στοχαστική σκέψη τόσο για τον εαυτό του, όσο και για τους συνανθρώπους του. Να ταξιδέψει για λίγο ελεύθερος ─έστω και για μερικά δευτερόλεπτα─ στον χώρο και τον χρόνο, να ψηλαφίσει παρελθόν και μέλλον αφήνοντας τη φαντασία του να ορίσει τα βήματά του και να εξέλθει αναζωογονημένος.

EΡΩΤΗΣΗ 7: Σαν αναγνώστης, τί είδους βιβλία προτιμάτε να διαβάζετε;

Γ.Μ. Τα αναγνώσματά μου ποικίλουν. Φιλοσοφία, ποίηση, ιστορία, ψυχολογία, λογοτεχνία. Πολλοί συγγραφείς και βιβλία μου αρέσουν, χωρίς ωστόσο να έχω επηρεαστεί από συγκεκριμένες σχολές. Τον τελευταίο καιρό επειδή βρίσκομαι στο στάδιο συγγραφής ενός αστυνομικού μυθιστορήματος, έχω εντάξει στον χρόνο μου και την ανάγνωση αστυνομικών μυθιστορημάτων.

ΕΡΩΤΗΣΗ 8: Τέλος, ποιο το όραμά σας ως δημιουργός;

Γ.Μ. Ως δημιουργός θα έλεγα ότι δεν έχω κάποιο συγκεκριμένο στόχο ή απώτερο όραμα. Η ιδέα ότι σε μερικά χρόνια από σήμερα θα είμαι αναγνωρίσιμος συγγραφικά και θα έχω το σέβας του συγγραφικού κόσμου, ενδόμυχα μπορεί να με συνεπαίρνει, αλλά και πάλι την βρίσκω τόσο ματαιόδοξη, για να επενδύσω πάνω της ─ψυχή και σώμα─ σε χρόνο κι ενέργεια. Η συνειδητή σκέψη να προλάβω να γράψω όσα έχω κατά νου να γράψω, ίσως είναι και η μόνη που θα ήθελα να υλοποιηθεί.

Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας και τις απαντήσεις σας.

Με εκτίμηση, Κυριακή Γανίτη από το blog Dominica Amat